بافت های فرسوده در کشور روز به روز زیادتر می شود و شرایط در حول و حوش بازار مسکن تغییر می کند، از این رو دولت تصمیم گرفته است که شرایط رونق و نوسازی بافت های فرسوده را فراهم نماید و این بخش دچار تغییر و تحولات بسیار زیادی در سال جاری در حیطه پرداخت تسهیلات شده است.
در این بین دو اتفاق مهم تسهیلاتی که به کم شدن اقساط ماهانه پرداختی دریافت کنندگان تسهیلات از طرف بانک مسکن منجر شد، کم شدن نرخ سود تسهیلات از محل صندوق پس انداز یکم هم در بافت فرسوده و هم در دیگر نقاط شهری بود که با تصویب شورای پول و اعتبار نرخ سود تسهیلات صندوق پس انداز یکم از ۹،۵درصد به ۸ درصد کمتر شده است.
در ضمن به جهت یاری به روند نوسازی بافت های فرسوده، نرخ سود تسهیلات صندوق یکم در بافت های فرسوده به مرز «کارمزد تسهیلات قرض الحسنه» نزدیک تر شد و از ۸ درصد به ۶ درصد تنزل پیدا کرد.
بانک مسکن یک دستور العمل را به شعبه اعلام کرده است که از این به بعد باز پرداخت ۱۵ ساله تسهیلات از محل خرید اوراق برای متقاضیان ممکن خواهد بود. هر چند این مسئله تنها برای کسانی قابلیت اجرا خواهد داشت که راه بازپرداخت «ساده» را انتخاب می کنند و البته مقصد خرید ملک آن ها واحدهای زیر ۱۵ سال ساخت در بافت فرسوده است.
در این شیوه یک رقم ثابت برای اقساط ماهانه در تمام دوره بازپرداخت معین می شود. در برابر این شیوه، بازپرداخت «پلکانی» تعریف شده است که در سال ابتدایی پرداخت قسط کمتری بر دوش تسهیلات گیرندگان است، اما آرام آرام در دوره های معین چند ساله، درصد معین و از پیش تعیین شده ای به میزان اقساط ماهانه زیادتر شده است. و این یک امر طبیعی است که با زیاد شدن دوره بازپرداخت میزان اقساط ماهانه هم کمتر خواهد شد و تسهیلات از محل اوراق مسکن را بیشتر از پیش «در استطاعت» کرده است.
در ماه بهمن سال گذشته هم خریداران مسکن، در بافت های فرسوده از لحاظ میزان سود تسهیلات از محل اوراق مسکن مستثنی شدند، به صورتی که سود این تسهیلات در بافت های فرسوده از ۱۷،۵ به ۱۶ درصد کمتر شد، اما در دیگر منطقه های شهری، سود ۱۷،۵ درصدی مثل گذشته برقرار است.
در ضمن، سال قبل شرط «خانه اولی» بودن برای استفاده از تسهیلات صندوق یکم تک رقمی است، اما تسهیلات اوراق با نرخ سود ۱۶ و ۱۷،۵ درصدی پرداخت می شود، از این جهت طبیعی است که تمایل به استفاده از تسهیلات یکم در صورتی که امکان سپرده گذاری یک ساله در صندوق پس انداز مسکن وجود داشته باشد، خیلی بیشتر است.
اما موضوع با اهمیت این است که تسهیلات صندوق یکم تا قبل از این تصمیم تنها به خانه اولی ها، یعنی به کسانی که در گذشته از امکانات و یا تسهیلات دولتی برای خرید مسکن استفاده نکرده باشند، مختص بود. و این در حالی است که در بافت فرسوده، مجوز پرداخت این گونه از تسهیلات به خریداران غیر خانه اولی هم صادر شد. هر چند در این صورت نرخ سود تسهیلات مذکور ۸ درصد (مانند تسهیلات یکم در مناطق غیر بافت فرسوده) به حساب خواهد آمد.
چهارمین اتفاق تسهیلاتی امسال در بانک مسکن هم مرتبط به شیوه محاسبه اقساط ماهانه و تحولاتی است که منفعتی در جهت کاهش اقساط ماهانه در صندوق یکم صورت داده است. با موافقت هیات مدیره بانک مسکن و همنچنین تغییر ضریب اقساط تسهیلات صندوق پس انداز مسکن یکم در ذیل یک بخشنامه ای که در ماه اردیبهشت اعلام شد، گزینه تازه ای در شیوه محاسبه پلکانی قسط های تسهیلات خرید مسکن اضافه شد که میزان زیاد شدن سالانه مبلغ قسط ها را با ضریب ۹ درصد ممکن نموده است. به عنوان مثال با ضریب ۹ درصد، بازپرداخت قسط ها برای تسهیلات ۸۰ میلیون تومانی با نرخ ۸ درصد، از ۵۸۵ هزار تومان شروع می شود و در سال دوم این بازپرداخت به ۶۱۰ هزار تومان، سال سوم به ۶۶۵ هزار تومان و سال چهارم به ۷۲۵ هزار تومان می رسد.
پنجمین رویداد تسهیلاتی در سال ۱۳۹۷ از جنس رونق دادن به بازار ساخت و ساط است. بر این مبنا پرداخت تسهیلات ساخت مسکن بدون سپرده گذاری برای سازندگان مسکن به عنوان یکی از محورهای اساسی بسته سیاست های اعتباری بانک مسکن در سال ۹۷ که تمدید شد. این شکل تسهیلات در سقف های متفاوت و بر اساس شیوه ساخت و ساز اعم از سنتی و صنعتی سازی ساختمان به متقاضیان قابل پرداخت است. همین طور سازنده های حرفه ای در اولویت گرفتن این شکل از تسهیلات هستند.
اتفاق ششم شاخص تسهیلاتی در سال ۱۳۹۷، ویژه گروهی از زوجین است که قصد تبدیل به احسن مسکن خود را دارند. با تصویب هیات مدیره بانک مسکن، زوجینی که تسهیلات دریافت می کنند از این بانک به شرطی که دوره ی زمانی خاصی از اولین باری که از این تسهیلات استفاده می کنند بگذرد، و همین طور تسویه کردن بدهی خودشان با بانک یا منتقل کردن تسهیلات به غیر، می توانند یک بار دیگر تسهیلات خرید مسکن را دریافت نمایند. و این در حالی است که در گذشته، برای استفاده مجدد از تسهیلات خرید مسکن زوجین، محدودیت برای دریافت تسهیلات با سپرده از محل صندوق پس انداز مسکن، حساب پس انداز مسکن جوانان و همین طور تسهیلات فروش اقساطی ناشی از سهم الشرکه از محل صندوق پس انداز ساخت مسکن دوباره، باید ۵ سال از تاریخ دریافت تسهیلات با سپرده قبلی گذشته باشد و در عین حال عملیات تسویه با انتقال تسهیلات به غیر، انجام شده باشد.
همین طور اگر زوجین متقاضی دریافت تسهیلات خرید مسکن برای بار دوم، در پی گرفتن تسهیلات از محل اوراق گواهی حق تقدم مسکن یا تسهیلات مشارکت مدنی از محل صندوق پس انداز ساخت مسکن باشند، محدودیتی در تعداد دفعات استفاده از تسهیلات نخواهد بود. علاوه بر این، امکان دریافت تسهیلات صندوق یکم برای بار دوم در بافت های فرسوده هم برای زوجین متقاضی به وجود آمد. برای این منظور باید دوره زمانی ۵ ساله بعد از اولین بار استفاده از تسهیلات مسکن سپری شده و نسبت به تسویه با بانک یا منتقل کردن تسهیلات اولیه به غیر اقدام کرده باشند.
هفتمین رویداد تسهیلاتی در سال ۱۳۹۷ هم تمدید سه ماه طرح پرداخت ۱۰ میلیون تومان تسهیلات بدون سپرده و بدون نیاز به خرید اوراق با نرخ ۱۸ درصد به متقاضیان دریافت تسهیلات از محل اوراق مسکن بود. این تسهیلات در سال قبل هم مشروط به تعادل منابع و مصارف شعبه ها به متقاضیان داده شد و تا پایان ماه خرداد هم می توان آ« را پرداخت نمود. در صورتی که زوجین متقاضی دریافت این تسهیلات باشند، به هر کدام از آن ها ۱۰ میلیون تومان داده خواهد شد که روی هم ۲۰ میلیون تومان به سقف تسهیلات آن ها زیادتر می شود. این تسهیلات افزون بر جعاله ۲۰ میلیون تومانی است که به وسیله خرید ۴۰ فقره اوراق مسکن، در صورتی که متقاضیان متمایل به تسهیلات یکم و ارواق باشند پرداخت خواهد شد.
منبع: اقتصاد آنلاین