شرکت متا در حال توسعه دو مدل نسل بعدی هوش مصنوعی با نامهای Mango و Avocado است که هدف آنها به چالش کشیدن رهبران فعلی این حوزه، یعنی OpenAI و گوگل، خواهد بود. بر اساس گزارشی که روزنامه والاستریت ژورنال منتشر کرده، اگر همهچیز مطابق برنامه پیش برود، هر دو مدل تا سال ۲۰۲۶ بهطور رسمی عرضه خواهند شد.
متا بار دیگر فضای رقابت هوش مصنوعی را داغ کرده و اینبار با معرفی پروژههایی به نام Mango و Avocado وارد میدان شده است. گفته میشود این غول شبکههای اجتماعی در حال توسعه دو مدل پیشرفته هوش مصنوعی است که میتوانند ساختار کنونی بازار، که تحت سلطه OpenAI و گوگل قرار دارد، را دستخوش تغییر کنند. در صورت تحقق برنامهها، انتظار میرود هر دو مدل در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ معرفی شوند. به گزارش والاستریت ژورنال، این پروژههای محرمانه متا شامل Mango برای تولید تصویر و ویدئو و Avocado برای پردازش متن و کدنویسی هستند و آغازگر فصل تازهای در جاهطلبیهای هوش مصنوعی این شرکت به شمار میروند. رهبری این تلاشها بر عهده مدیر ارشد هوش مصنوعی متا، الکساندر وانگ، بنیانگذار ۲۸ ساله شرکت Scale AI است که اوایل امسال پس از آنکه متا سهمی نزدیک به اکثریت از استارتاپ او را با ارزشی بیش از ۱۴ میلیارد دلار خریداری کرد، به این شرکت پیوست.
این سرمایهگذاری بزرگ نشاندهنده عزم جدی مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، برای جبران عقبماندگی در برابر رقبایی است که طی یک سال گذشته بر گفتوگوی عمومی پیرامون هوش مصنوعی سلطه داشتهاند. Mango و Avocado نخستین خروجیهای مهم آزمایشگاههای ابرهوش متا یا MSL خواهند بود؛ واحدی تازهتأسیس که با هدف تسریع جهشهای فناورانه متا در حوزه هوش مصنوعی شکل گرفته است.
زاکربرگ صرفاً به دنبال جبران عقبافتادگی نیست، بلکه خود را برای یک بازگشت تمامعیار آماده میکند. Mango، بهعنوان مدل تولید تصویر و ویدئو، تمرکز خود را بر خلق محتوای خلاقانه با کیفیت بسیار بالا قرار داده و قرار است با ابزارهایی مانند Sora از OpenAI و Gemini 3 Flash از گوگل رقابت کند. در مقابل، Avocado که نسل بعدی مدلهای زبانی بزرگ متا به شمار میرود، با هدف برتری در کدنویسی و استدلال طراحی شده است؛ حوزههایی که خانواده مدلهای فعلی Llama متا همچنان در آنها از رقبا عقبتر هستند.
در جریان یک نشست پرسشوپاسخ داخلی، وانگ Avocado را جاهطلبانهترین مدل زبانی بزرگ متا تا امروز توصیف کرد؛ مدلی که نهتنها برای تولید متن، بلکه برای حل مسائل فنی عمیق طراحی شده است. او تأکید کرده که «ما در حال ساخت مدلهایی هستیم که جهان را درک میکنند، نه فقط کلمات را». این رویکرد، تغییری اساسی نسبت به طراحیهای سنتی هوش مصنوعی محسوب میشود که معمولاً بر پیشبینی کلمه بعدی در یک جمله متکی هستند. در صورت موفقیت، مدلهای جهان میتوانند هوش مصنوعی را به درک مبتنی بر ادراک واقعی نزدیکتر کنند؛ مسیری که بسیاری از کارشناسان آن را مرز بعدی پیشرفت در این حوزه میدانند.
این حرکت پس از یک بازسازماندهی بزرگ داخلی در اوایل سال ۲۰۲۵ صورت گرفت. متا واحدهای مختلف هوش مصنوعی خود را یکپارچه کرد و کنترل یک گروه نخبه جدید از پژوهشگران و مهندسان را به وانگ سپرد. افزون بر این، شرکت بیش از ۲۰ دانشمند برجسته را از OpenAI جذب کرده و آنچه منابع داخلی از آن بهعنوان یک «ابر تیم» یاد میکنند، اکنون متشکل از بیش از پنجاه متخصص هوش مصنوعی تحت پرچم MSL است.
زمانبندی این تحولات حساستر از هر زمان دیگری است. نبرد برای سلطه بر هوش مصنوعی با سرعتی سرسامآور در حال تشدید است. گوگل بهتازگی Gemini 3 Flash را منتشر کرده؛ نسخهای سریعتر و ارزانتر از مدل پرچمدار Gemini 3 Pro که برای استفاده گسترده در بازار عمومی طراحی شده است. در همین حال، OpenAI به توسعه مجموعه ابزارهای خود ادامه میدهد؛ از جمله ChatGPT Images و Sora، پلتفرم تولید ویدئویی که بهسرعت در میان تولیدکنندگان محتوا محبوب شده است.
متا نیز پیشتر قدم به این حوزه گذاشته بود. اوایل امسال، این شرکت ابزار تولید ویدئوی Vibes را با همکاری Midjouey معرفی کرد. اما تنها چند روز بعد، OpenAI با عرضه Sora واکنش نشان داد؛ اقدامی که نشان داد فضای تولید تصویر و ویدئو با هوش مصنوعی تا چه اندازه رقابتی و بیرحمانه شده است.
پیشرفتهای گوگل نیز فشارها را کاهش نداده است. مجموعه Gemini این شرکت با رشد چشمگیری در محبوبیت مواجه شده و تعداد کاربران ماهانه آن از ۴۵۰ میلیون نفر در ژوئیه به بیش از ۶۵۰ میلیون نفر در اکتبر افزایش یافته است؛ رشدی که عمدتاً به انتشار Gemini Nano و مدلهای بعدی آن نسبت داده میشود. این جهش، متا و OpenAI را وادار کرد تا برای عقب نماندن، با شتاب بیشتری حرکت کنند.
در داخل OpenAI، حتی گزارش شده است که سم آلتمن، مدیرعامل این شرکت، پس از رونمایی گوگل از Gemini 3 وضعیت قرمز اعلام کرده و زمانبندیهای داخلی برای عرضه محصولات جدید را تسریع کرده است. ضدحمله OpenAI نیز بهسرعت انجام شد و شامل ارتقای قابلیتهای تولید تصویر و تجربههای تعاملیتر ChatGPT بود.
اکنون با نزدیک شدن Mango و Avocado، متا آماده است تا بار دیگر به قلب این رقابت بازگردد. هزینهکرد سنگین شرکت، در کنار جذب نیروها و بازسازی ساختاری تحت هدایت وانگ، نشان میدهد که متا دیگر قصد ندارد تماشاگر رقابت تسلیحاتی هوش مصنوعی باشد. اینبار، هدف آن ایستادن شانهبهشانه با Gemini گوگل و خط GPT از OpenAI است؛ با ترکیبی قدرتمند از خلاقیت و توان محاسباتی.