باستانشناسان در تازهترین کشف خود، به قبری باستانی برخوردند که بهطور ویژه برای جلوگیری از بازگشت مردگان ساخته شده بود. این قبر که قدمتی حدود ۴۲۰۰ ساله دارد، نشان میدهد مردم آن زمان به شدت از «بازگشتگان» یا همان زامبی های احتمالی هراس داشتند و برای مهار آنها تدابیر خاصی به کار میبردند.
در این قبر، سنگی بزرگ با طول بیش از یک متر و عرض نزدیک به ۵۰ سانتیمتر روی پاهای یک مرد میانسال قرار داده شده است. ضخامت این سنگ حدود ۱۰ سانتیمتر بوده و وزن آن به اندازهای بوده که بتواند بدن را محکم در جای خود نگه دارد. کارشناسان تأکید کردهاند که چنین اقدامی کاملاً عمدی بوده و هدف آن جلوگیری از برخاستن احتمالی جسد از خاک عنوان شده است.
در بیانیه ترجمهشده این سازمان آمده است: «باید فرض کرد که سنگ بهدلیل خاصی در آنجا قرار داده شده، احتمالاً برای نگه داشتن مرده در قبر و جلوگیری از بازگشت او.» این توضیح نشان میدهد که باور به بازگشت مردگان در آن دوران جدی بوده و مردم برای مقابله با چنین احتمالی روشهای عملی به کار میبردند.
باستانشناسان بر این باورند که این قبر به فرهنگ «Bell Beaker» تعلق دارد؛ فرهنگی که در پایان دوره نوسنگی و آغاز عصر برنز اولیه، یعنی حدود ۲۸۰۰ پیش از میلاد، در اروپا فراگیر بوده. هرچند اطلاعات ثبتشده درباره این فرهنگ محدود است، اما این کشف میتواند نگاه تازهای به باورها، خرافات و شیوههای تدفین مردم آن زمان ارائه و نشان دهد که ترس از بازگشت مردگان تا چه اندازه در زندگی روزمره آنان تأثیر داشته است.
سوزانه فریدریش (Susanne Friederich)، باستانشناس و مدیر پروژه حفاری، در گفتوگو با مجله نیوزئیک توضیح داد: «ما میدانیم که حتی در دوران سنگی، مردم از بازگشتگان میترسیدند. آن زمان باور داشتند مردگان گاهی تلاش میکنند خود را از قبر آزاد کنند. به همین دلیل برخی اجساد را به شکم میخواباندند تا اگر بخواهند حرکت کنند، بهجای رسیدن به سطح زمین، بیشتر در خاک فرو بروند.» او ادامه داد: «در برخی قبرها حتی این روش کافی نبود و نیزهای از میان بدن عبور داده میشد تا جسد محکمتر در جای خود باقی بماند.» این روایت نشان میدهد که مردم آن دوران برای مهار مردگان احتمالی، ترکیبی از روشهای فیزیکی و نمادین را به کار میبردند.
افسانهها و روایتهای قدیمی همواره از ترس مردم نسبت به بازگشت مردگان سخن گفتهاند. کشف چنین قبر قدیمیای با قدمتی چند هزار ساله نشان میدهد این باورها تا چه اندازه در تاریخ بشر ریشه داشته و چگونه یک سنگ بزرگ میتوانسته بهعنوان نمادی از قدرت و امنیت در برابر بازگشت ارواح تلقی شود. این یافته نهتنها جنبه باستانشناسی دارد، بلکه تصویری روشن از ذهنیت و نگرانیهای انسانهای اولیه در برابر ناشناختهها و ترسهای فراطبیعی ارائه میدهد.