دانه چیا و تخم شربتی از محبوب ترین دانه های خوراکی برای لاغری و سلامت هستند؛ اما با وجود شباهت زیاد، تفاوت های مهمی در خواص و ارزش غذایی دارند.
در این مطلب از نمناک با مقایسه کامل ویژگی ها، فواید، کاربردها و میزان مواد مغذی، به شما کمک می کنیم بهترین انتخاب را برای سبک زندگی و هدف سلامتی خود داشته باشید.
دانه چیا معمولاً شکلی بیضی و رنگی خاکستری مایل به تیره دارد و در میان آن گاهی دانه های سفید نیز دیده می شود. روی سطح این دانه ها رگه هایی به رنگ خاکستری، مشکی و گاهی قهوه ای وجود دارد و اندازه آن ها تقریباً شبیه دانه کنجد است. در مقابل، تخم شربتی دانه هایی کشیده تر، کاملاً سیاه، براق و کمی بزرگ تر از دانه های چیا دارد.
از نظر بافت نیز تفاوت هایی میان این دو وجود دارد. دانه چیا حالت جویدنی دارد و معمولاً می توان آن را بدون خیساندن در غذاهایی مانند سالاد، نان، کیک و انواع شیرینی استفاده کرد (البته در صورت نداشتن مشکلات گوارشی). اما تخم شربتی حتماً باید پیش از مصرف در آب خیسانده شود.
همچنین سرعت جذب آب در تخم شربتی بسیار زیاد است و این دانه ها به سرعت آب را به خود می گیرند، در حالی که دانه چیا آب را آهسته تر و به صورت تدریجی جذب می کند.
از نظر ارزش غذایی، دانه چیا منبعی بسیار غنی از امگا 3 است و در میان منابع گیاهی بالاترین میزان این اسید چرب را دارد؛ به طوری که مقدار امگا 3 آن بیش از دو برابر تخم شربتی است. در مقابل، تخم شربتی مقدار اندکی فیبر بیشتری نسبت به چیا دارد.
یکی دیگر از تفاوت های مهم، میزان کلسیم این دو دانه است. دانه چیا سرشار از کلسیم بوده و حتی پنج برابر شیر کلسیم دارد. این دانه همچنین حاوی پتاسیم و منیزیم است و ترکیبات لازم برای تقویت استخوان ها، بهبود رشد و پیشگیری از پوکی استخوان را فراهم می کند.
علاوه بر این، دانه چیا دارای مقدار قابل توجهی آنتی اکسیدان است؛ در حالی که تخم شربتی تنها در میزان آهن اندکی غنی تر از چیا محسوب می شود.
به طور کلی، دانه چیا از نظر فیبر، پروتئین، اسیدهای چرب امگا 3 و کلسیم بسیار غنی تر است، در حالی که ارزش غذایی تخم شربتی در مقایسه با آن پایین تر است.
از نظر طعم، دانه چیا تقریباً بی مزه است و بدون تغییر دادن طعم اصلی غذا، دسر یا سالاد می توان آن را به ترکیبات مختلف افزود و در عین حال ارزش غذایی آن ها را افزایش داد. در مقابل، تخم شربتی عطر و طعم ملایمی دارد که ممکن است در برخی غذاها و نوشیدنی ها محسوس باشد.
دانه چیا از گیاه Salvia hispanica استخراج می شود که به خانواده نعناعیان (Lamiaceae) تعلق دارد. در مقابل، تخم شربتی حاصل گیاه Ocimum basilicum است که آن نیز در دسته لیمیاسیه ها قرار می گیرد، اما از نظر گونه و ویژگی های گیاهی با چیا تفاوت دارد.
دانه چیا را می توان به روش های مختلفی در رژیم غذایی استفاده کرد:
یکی از رایج ترین روش های مصرف چیا، خیساندن آن در مایعات است. معمولاً دانه ها را حدود ۳۰ دقیقه تا یک ساعت در آب یا نوشیدنی های مختلف خیس می کنند. پس از این مدت، دانه ها حالت ژله ای یا لعاب دار پیدا می کنند که باعث می شود هضم آن ها آسان تر شده و مواد مغذی شان بهتر جذب شود.
این دانه های کوچک و ترد را می توان به راحتی به انواع غذاها، سالادها یا صبحانه ها اضافه کرد و بدون آماده سازی خاصی مصرف نمود.
برای افرادی که تمایلی به مصرف دانه کامل چیا ندارند، پودر چیا گزینه مناسبی است. از این پودر می توان به عنوان جایگزین بخشی از آرد یا حتی به عنوان افزودنی در تهیه سوپ، سس، پودینگ و انواع نوشیدنی استفاده کرد. همچنین می توان آن را به غذاهای کودکان افزود تا ارزش غذایی آن ها افزایش یابد.