از زمان پیدایش کارتخوانهای رایگان اسکوئر (Square)، دریافت یا عدم دریافت کارمزد پرداخت موبایلی به یک عنصر کلیدی در جذب مشتری تبدیل شده است.
این روند، تنها محدود به فروش سختافزاری و پایانههای فروش موبایلی نمیشود. از آنجایی که تکنولوژی دیجیتال باید به کاهش هزینهها کمک کند، این روزها فشار زیادی در قیمتگذاری پرداختها احساس میشود.
همه سیاستگذاریها در قیمتگذاری تراکنشها موفق نبودهاند با این حال ترکیب این سیاستها نشان میدهد که به سرانجام رساندن پرداختها چقدر هزینه در پی دارد و شرکتها چه میزان سود از این کار میتوانند بدست آورند.
این مقاله، گزارش گروهی از نویسندگان پیمنتسورس (PaymentsSource) است. اسامی نویسندگان عبارتند از: جان آدامز (John Adams)، کیت فیتس جرالد (Kate Fitzgerald)، دیوید هون (David Heun) و بریله دیسکین (Brielle Diskin).
شیوه قیمتگذاری ساده سازی شده استارتآپهای فینتک همچون اسکوئر(Square) و استرایپ (Stripe)، بانکها را با چالش مواجه کرده است. بانک ولز فارگو(Wells Fargo) خیلی سریع واکنش نشان داده و در صورتحسابهای کسبوکارهای کوچک، بازنگری انجام داده است. سایر بانکها نیز با این عواقب روبرو خواهند شد و بانکهای محلی که درآمد عمدهشان از طریق تجار آن منطقه تأمین میشود، با مشکلات بیشتری مواجه خواهند شد.
اسکوئر، استرایپ، برین تری (Braintree) و سایر استارتآپهای فینتک که بر روی پرداختهای خرد متمرکز هستند، با شفافیت و سادگی شیوه دریافت میزان تراکنشهای خود را بیان میکنند.
اخیرا ولزفارگو ساختار کارمزدهای خود را برای کسبوکارهای کوچک یا آنهایی که میزان پردازشهای آنها سالانه کمتر از ۱۰۰۰۰۰ دلار است، تغییر داد.
طبق این تغییرات، کارمزد پرداخت کارتی از نوع سوئیپ (Swipe)، دیپ (Dip) و تپ (Tap) به ۲.۶ درصد بهاضافهی ۱۵ سنت رسید. تراکنشهای آنلاین در این بانک نیز، کارمزدی برابر با ۳.۴۵ درصد بهاضافهی ۱۵ سنت خواهند داشت. برای بانک بزرگی مانند ولز فارگو، انجام این اصلاحات، بسیار جزئی به نظر میرسد _ قسمت کوچکی از درآمد بانکهای بزرگ، از طریق مشتریان کسبوکارهای کوچک تأمین میشود. ولی بقای اغلب بانکهای کوچک، به کسبوکارهای کوچک وابسته است و هرگونه فشار در درآمد ناشی از کارمزد، یک تهدید جدی برایشان محسوب میشود.
ریچارد کرون (Richard Crone) میگوید:
بعد از این اتفاق بانکهای محلی آسیبپذیرتر هستند، چرا که بیش از نیمی از درآمد خود را از کسبوکارهای کوچک دریافت میکنند و اکثر این بانکها راهکار دیگری برای دستیابی به این درآمد ندارند.
کارمزد (درصد بهاضافهی سنت) ولز فارگو، بسیار شبیه به خدمات ارائه شده به مشتریان تاجر فینتک است. این کارمزد، از تاجری به تاجر دیگر، متفاوت است.
کرون معتقد است: «اسکوئر، پی پال (PayPal)، برین تری و استرایپ در حال تعریف دوبارهی بازار هستند.» فینتکها از الگوریتمهای خاصی برای قیمتگذاری ترکیبی(Bundle Costs) استفاده میکنند، با ورود دادههای بیشتر به مدل، در طول زمان، این سیستم بهبود مییابد. کرون افزود: «آنها از رویکردهای ساده بهره میگیرند و پیچیدگیها را پشت مدل قیمتگذاری ترکیبی خود پنهان میکنند.»
کارمزد پرداخت موبایلی: چیس پی
جی پی مورگان چیس (JPMorgan Chase) در اوایل سال ۲۰۱۳ میلادی، اعلام کرد که یک قرارداد ۱۰ ساله با ویزا (Visa) امضا کرده و قرار است یک فرایند سفارشی سازی شده و بستر پرداخت کاربر به کاربر (end to end) ایجاد کند. در آن زمان، به نظر نمیرسید که این کار ارتباط چندانی با کیف پول موبایلی بانکها داشته باشد.
بستر چیس نت (ChaseNet)، امکان پیادهسازی چیس پی را فراهم میکند. در این شیوه، سیستم دسترسی سنتی پنج قسمتی که شامل مصرفکننده، خریدار، شبکه، صادرکننده و تاجر میشود؛ به سیستم سه قسمتی تبدیل شده است. درواقع، چیس نت وظیفهی انجام سه بخش را به عهده میگیرد. این سه بخش عبارتاند از: خریدار، شبکه و صادرکننده.
چیس نت با پیادهسازی این روش، هزینههای عملیات پرداخت را برای دارندگان کارت چیس کاهش میدهد.
در سال ۲۰۱۲، اسکوئر فرآیند مخصوصی را برای خرده فروشان کوچک ارائه کرد. طبق این فرآیند، پتانسیل شرکت در تمامی جنبهها، نمایانگر توانایی آن در پذیرش کارت است.
این خبر، یک هفته بعد از سرمایهگذاری موفق ۲۵ میلیون دلاری کمپانی اسکوئر در غول قهوه سازی استارباکس (Starbucks)، مطرح شد. علاوه بر آن، استارباکس پذیرفت که از نرمافزار و خدمات پرداخت اسکوئر استفاده کند.
اگر فروشندگان، به صورت ماهیانه، مبلغ ۲۷۵ دلار را پرداخت میکردند، نرخ جدید اسکوئر برای تراکنش آنها، صفر درصد میشد. این نرخ جدید، مستلزم محدودیتهایی بود که عبارتاند از: مبلغ هیچ تراکنشی نباید از مرز ۴۰۰ دلار فراتر میرفت و تراکنش سالیانه تاجران به ۲۵۰۰۰۰ دلار، محدود میشد. در کنار آن، تاجران میتوانستند از گزینهی ۲.۷۵ درصد برای هر عملیات موبایلی استفاده کرده و هیچ هزینهی ماهیانهای را پرداخت نکنند.
متأسفانه، کمپانی اسکوئر، چه در مدلی که برای تاجران کوچک معرفی کرد و چه در استارباکس، عمر زیادی نداشت. مدل ارائه شده برای تاجران کوچک در اوایل سال ۲۰۱۳ کنار گذاشته شد و در اواخر سال ۲۰۱۵، استارباکس تصمیم گرفت که از جی پی مورگان چیس برای انجام عملیات پرداختیاش استفاده کند.
کارمزد پرداخت موبایلی: لول آپ
لول آپ (LevelUp) یک بستر برای پرداختهای موبایلی و ارائه بستر وفاداری مشتری است. این بستر، آزمایشهای زیادی را با هدف کاهش هزینههای فرآیندی برای مشتریانش انجام داده و نتایج گوناگونی را به دست آورده است.
لول آپ، مانند اسکوئر، قصد داشت که هزینهای را برای هر تراکنش در نظر بگیرد، به همین دلیل، در جولای ۲۰۱۲، اینترچنج زیرو(Enterchange Zero) را آغاز کرد. بر طبق این مدل، لازم نبود که تاجران برای هر تراکنش، هزینهای را بپردازند؛ بلکه در شرایطی که مشتریان جدید از خدمات آنبوردینگ استفاده میکردند، باید ۴۰ درصد کارمزد را پرداخت میکردند.
بسیاری از مشتریان، اعلام کردند که مایلاند از کارمزد دو درصدی لول آپ برای هر تراکنش، استفاده کنند. به همین دلیل، در ماه ژوئن ۲۰۱۳ میلادی، لول آپ به همان سیستم قدیمیاش بازگشت. این بستر، هنوز هم به دنبال راههایی برای حمله به مبادلات سنتی است.
کارمزد پرداخت موبایلی: لول آپ
در سال ۲۰۱۴، لول آپ یک کمپین را با هدف ترغیب کاربران کیف پول موبایلی به استفاده از کارت نقدی بهجای کارت اعتباری، راهاندازی کرد. هدف نهایی این اقدام، کاهش کارمزد پرداخت موبایلی به کمترین میزان ممکن و اعتمادسازی در بین تاجرانی بود که از اینترچنج زیرو، انصراف داده بودند.
با پیادهسازی این راهکار، علاوه بر کاهش هزینههای تاجران، هزینههای داخلی لول آپ نیز کاهش مییافت. لول آپ مقدار کارمزدش را اینگونه اعلام کرده بود: ۲.۵ تا ۵ درصد برای تراکنشهای کارتهای اعتباری، ۱.۵ تا ۲ درصد برای تراکنشهای کارتهای نقدی و ۲ درصد برای استفادهکنندگان هر دوی کارتهای اعتباری و کارتهای نقدی.
لول آپ شروع به ارسال ایمیل برای مشتریانش کرد و اعلام کرد که تعویض کارت اعتباری با کارت نقدی، مزایای فراوانی را به دنبال دارد.
کارمزد پرداخت موبایلی: یک کارمند آمازون برای وارد شدن به فروشگاه آمازون گو در سیاتل، عملیات اسکن را انجام میدهد.
برنامهی وفاداری بازپرداخت نقدی آمازون، با نام آمازون پرایم ریلود (Amazon Prime Reload) ، یکی دیگر از مزایای ثبتنام در آمازون پرایم است. حق عضویت سالانهی ۹۹ دلاری، امکان دسترسی به تخفیفات و دامنهی گستردهای از کالاها و خدمات را فراهم میکند.
هنگامی که فروشندگان، از کارت نقدی یا حساب بانکی مرتبط با حساب آمازون استفاده میکنند، ۲ درصد از کل هزینه به آنها بازگردانده میشود. ارائهی این تسهیلات، صنعت پرداخت کارت را با تهدید مواجه کرده است.
از زمان راهاندازی آمازون پرایم در سال ۲۰۰۵، این سرویس به قطب آنلاین مشتریان خرد تبدیل شد. در ادامه، آمازون پرایم نیاز داشت که دامنهی خدماتش را گسترش داده و با مخاطبان بیشتری ارتباط برقرار کند. در همین راستا و در ژانویهی ۲۰۱۷، شروع به ارائهی تسهیلات بهتر برای دارندگان کارت اعتباری با برند آمازون کرد.
از برنامههای جدیدتر آمازون میتوان به آمازون کش (Amazon Cash) اشاره کرد. آمازون کش، سرویسی است که امکان بارگیری نقدی را برای مشتریان خرد فراهم میکند و مراحلی را برای پرداخت نقدی و بارگیری مجدد مبتنی بر مرکز پایاپای خودکار (ACH) آمازون پرایم در نظر گرفته است. هر دوی این برنامهها، امکاناتی را برای مشتریانی که پرداخت نقدی را به پرداخت اعتباری ترجیح میدهند، عرضه میکنند.
این استراتژی به پرداخت موبایلی نیز کشیده شده است. به عنوان مثال، در فروشگاه بدون صندوقدار آمازون گو (Amazon Go)، تنها کسانی اجازهی ورود دارند که صاحب حساب آمازون باشند.
پس از ثبتنام برای کارت اعتباری و افتتاح حساب بانکی، مرحلهی بعدی فرآیند، بارگیری ارزش به حساب مالی آمازون خریدار است. مقدار پیشفرض، ۱۰۰ دلار در نظر گرفته شده است. امکان دریافت ۲ درصد از پول، در زمان خرید فراهم نیست و به هنگام بارگیری مجدد مهیا میشود.
آمازون بسیار زیرکانه عمل کرده و مشتری را ترغیب میکند که حداقل ۱۰۰ دلار در حسابش نگه دارد و از این مبلغ، سود میبرد. در این مدل، شبکههای کارت و صادرکنندگان، نهتنها درآمد و رسمیت نام تجاریشان را از دست میدهند، بلکه دچار عدم شفافیت در رفتار تراکنشهای مشتریان نیز میشوند. بر طبق این مدل، آمازون به صورت انحصاری، توانایی تجزیهوتحلیل دادههای مشتریان را دارد.
منبع: Paymentssource