در میان فیلم های ضد جنگ که سال هایی نه چندان دور به اسم فیلم جنگی ساخته میشدند ، باشو غریبه کوچک ساختهی بهرام بیضایی متفاوتترین و یکی از ظریفترینهایشان است.
باشو غریبه کوچک فیلمی است که در سال ۱۳۶۴ ساخنه شد ولی پس از پنج سال توقیف، در سال ۱۳۶۹ اکران شد.
باشو غریبه کوچک در رأیگیریهای گوناگونی بهترین فیلم تاریخ سینمای ایران شناخته شدهاست.
در یکی از بمبارانهای جنوب کشور در جریان جنگ ایران و عراق، پسرکی به نام «باشو» که ویرانی خانه و خانواده خود را بهچشم دیده، خود را به کامیونی در حالِ کوچ میاندازد و در آن خوابش میبرد و زمانی که چشم میگشاید، کامیون به شمال کشور رسیدهاست.
او از ترس انفجارهایی که برای عملیات راهسازی است، میگریزد و در آن سوی جنگل، به مزرعه زنی به نام «ناییجان» میرسد که با دو فرزندش و در غیاب شوهری که برای کسب درآمد به سفر رفته، زندگی و کار میکنند.
ناییجان به باشو نان و آب میدهد و میکوشد بداند کیست و زبان او را بفهمد.
مطالب خواندنی:
اما زبان پسرک جنوبی برای او قابل فهم نیست؛ همچنان که باشو هم نمیتواند زبان محلی او را دریابد.
باشو در عوضِ محبتهای ناییجان میکوشد به او در کارها کمک کند و تصور میکند این خواستِ شویِ در سفرِ ناییجان هم هست؛ غافل از آن که شوهر ناییجان با حضور او که غریبهای بیش نیست، در خانهشان مخالف است.
باشو با کشف این موضوع، از خانه میرود ولی ناییجان او را زیر باران مییابد و با کتک بازمیآورد.
کمی بعد، ناییجان بیمار میشود و باشو بهجای او، خانه را میگرداند و چون از بهبود ناییجان نگران است، برای او به شیوهٔ جنوبی خودش، تشت میزند.
ناییجان در نامهای به شوهرش میگوید باشو را به جای پسر پذیرفته و نان او را از غذای خود خواهد داد.
روزی سرانجام شوهر بازمیگردد و باشو با او روبرو میشود. پدر که دست راستش را در سفر از دست داده، میپذیرد که باشو به جای دست او باشد و همهٔ خانواده یکصدا میروند که جانورانِ مزاحم محصول را برانند….
سوسن تسلیمی در نقش «نایی جان»
عدنان عفراویان در نقش «باشو»
پرویز پورحسینی در نقش «قسمت شنبهسرایی»
اعظم رهبر در نقش «ئوشین»
محمد فراخواه در نقش «گلبهسر»
معزز بنی دخت در نقش «مادر باشو»
نعمت یمینی در نقش «پدر باشو»
خدیجه نجات در نقش «خواهر باشو»
اکبر دودکار در نقش «مرحمت»
فرخلقا هوشمند در نقش «خواهرشوهر ناییجان»
رضا هوشمند در نقش «شوهر او»
ذبیحالله سلمانی در نقش «لقمان»
گلشن انوشه در نقش «زن لقمان»
لیلا سبحانی در نقش «دختر لقمان»
محترم خوشرو
گلشن کلانتری