فیلم ارتش سایهها نام فیلمی به کارگردانی ژان پیر ملویل محصول ۱۹۶۹ است. این فیلم بر پایهٔ رمانی فرانسوی به همین نام اثر ژوزف کسل ساخته شدهاست. چند نقد از این فیلم در ماهنامه سینمایی فیلم منتشر شدهاست.
در فیلم ارتش سایهها ، فرانسه که توسط ارتش آلمان نازی اشغال شدهاست، اوایل سال ۱۹۴۰ دولت مردمی ژنرال دوگل در تبعید به سر میبرد و رژیم خود فروخته مارشال پتن همچون سگی دست آموز از منابع رایش سوم، دفاع میکند. اقتصاد سقوطی هولناک را تجربه میکند و فقر و گرسنگی بیداد میکند. جنگ همچون هشت پایی غول آسا، پاهای بلند خود را به دور کره خاکی میپیماید و همه جا را درمینوردد، از اروپا تا خاور دور، از آفریقا تا آمریکا.
آتش خانمان برانداز جنگ در اروپای غربی صنعتی و مدرن بیش از هرجایی زبانه میکشد، اینجا این هشتپای زشتروی بیش از هرجایی قربانی میگیرد، پیرو جوان، زن و مرد و خردسال و بزرگسال از هر مقام و مرتبهای را میتوان در میان طعمههای او یافت و فرانسهٔ مارشال پتن یکی ازمخوفترین شکارگاههای هیولای جنگ جهانی است.
کنام گشتاپوو اس-اس، جولانگاه کفتاران و لاشخورانی که هرجا جنازهای برزمین باشد، آن محل خانهٔ آنهاست. انگلستان، تنها جزیره مقاومت و پایداری در آن سوی کانال مانش محصور است و در زیر بارانی از بمب و خمپاره در انتظار کمک از آنسوی اقیانوس نشسته و آمریکا در خاور دور، نبردی هولناک را در برابرارتش ژاپن رهبری میکند.
برنده جایزه بهترین فیلم خارجی زبان از حلقه منتقدان فیلم نیویورک(۲۰۰۶)
مطالب خواندنی:
برنده جایزه ویژه انجمن ملی منتقدان ایالات متحده(۲۰۰۷)
برنده تقدیرنامه ویژه انجمن منتقدان فیلم لس آنجلس
ارتش سایههای جوزف کسل جهانی بی انتهاست از روحیاتی متعدد و پیچیده انسان میل به آزادی، عشق به فرزند – همسر – قدرت و هویت و فرهنگ ملی همگی در آن حضور دارند. دیدگاههای متفاوتی (از اصالت سود و فایده گرفته تا آرمانهای اومانیستی) در آن به مصاف یکدیگر میروند و در این جاست که فرانسه خلق شده توسط جوزف کسل نمایی بازسازی شده از «آرماگدون» انجیل یوحنای نبی را مجسم میسازد. نبردی که در روزازل میان تمام نیروهای خیر و تمام نیروهای شر درگرفت و نیروهای سپیدی به مدد آذرخش خشم الهی تاریکیها و شیاطین را راندند و به دوزخ پرتاب کردند و در انبوهی از افسران گشتاپو و خبر چینان و افراد جان بر کف نهضت مقاومت که بیوقفه یکدیگر را میکشند و کشته میشوند ما یکبار دیگر مصاف و نبرد تاریخی همان نبرد مقدس را میبینیم، نبردی که همزمان در دنیای درونی تمامی این انسانهای مبارزدر جریان است و ما خوانندگان به مدد قلم توانای نویسنده از نتایج و عواقب آن به موازات جنگ جهانی باخبر میشویم.
داستان راویان متعددی دارد، بعضی ناشناس هستند و برخی دیگر قهرمانانی هستند که در بطن حوادث داستان قرار دارند. ما با دید یک سرباز آلمانی به یک عضو ساده نهضت مقاومت – رئیس اداره عملیاتی نهضت – رئیس بزرگ نهضت و هزاران رابط و اعضای گوناگون مبارزه آشنا میشویم، مانند شاهی که از فراز قصر خویش نظاره گر نبردی بیامان است بر تمام حوادث اشراف داریم و همانند خداوند در خلوتترین ساعات افراد و شخصیتهای داستان حاضریم. سرگذشت تلخ بسیاری از این قهرمانان گمنام (که حتی خود نیز خود را به این نام نمیشناسند!) در این داستان روایت شده که هریک سندی است از کتاب مقاومت، ضمن آنکه به مدد چند شخصیت محوری (ژربیه – فلیکس- ماتیلد و ژان فرانسوا) که در اغلب حوادث حاضرند انسجام داستان حفظ میشود.