نتانیاهو در آخر خط

نتانیاهو در آخر خط
محمدرضا ستاری
دومین تلاش بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل برای تشکیل دولت بار دیگر ناکام ماند تا وی ناچار شود با تحویل ماموریت تشکیل دولت به رئیس رژیم صهیونیستی در انتظار ورود رقیبش بنی گانتس برای تشکیل کابینه باشد.
نتانیاهو که رکورد بیشترین تعداد نخست وزیری در اسرائیل را دارد، در حالی برای تشکیل دولت ناکام ماند که در طول کمتر از یک سال دو بار حزب او قادر به کسب اکثریت آرا در پارلمان نشد. اکنون که صحنه سیاسی در اسرائیل با معادلاتی بسیار پیچیده برای تشکیل دولت روبهرو است، با ناتوانی نتانیاهو برای تشکیل ائتلاف و دولت، حالا بنی گانتس رقیب وی مامور تشکیل کابینه خواهد شد. آنطور که از گزارش رسانهها برمیآید، گانتس، نتانیاهو را برای مذاکره و گفتوگو دعوت کرده و هنوز مشخص نیست که نتانیاهو این دعوت را بپذیر یا خیر؟ زیرا زمانی که نتانیاهو در گیرودار چالش ائتلاف با احزاب و نیز تشکیل کابینه بود، گانتس دعوت وی را برای مذاکره جهت تشکیل دولت رد کرد.
تداوم بحران
انتخابات پارلمانی اسرائیل در حالی شهریور ماه امسال برای دومین بار طی چند ماه برگزار شد که بار دیگر نتانیاهو قادر به کسب آرای لازم برای به دست آوردن اکثریت پارلمان نشد. این امر موجب تداوم بحران سیاسی در سرزمینهای اشغالی شد به طوری که در انتخابات اخیر حزب لیکود 32 کرسی و حزب آبی و سفید بنی گانتس موفق به کسب 33 کرسی از مجموع 120 کرسی شد. بحران برای نتانیاهو از آنجا شکل گرفت که در اسفند ماه پارسال آویگدور لیبرمن وزیر جنگ رژیم صهیونیستی و رئیس حزب تندروی اسرائیل خانه ما، به بهانه آتشبس غزه از سمت خود کنارهگیری کرد و همین موضوع سبب شد تا با خروج وی از کابینه، اکثریت شکننده 61 کرسی برای نتانیاهو در پارلمان از هم پاشیده شود. این موضوع نتانیاهو را در برابر انتخاباتی زودهنگام قرار داد؛ انتخاباتی که هرچند بار دیگر با تشکیل دولت توسط نتانیاهو و رکوردشکنی وی در پست نخست وزیری همراه بود، اما تشکیل کابینه متزلزل و رقم خوردن انتخابات دوباره در شهریور ماه امسال سرانجام نتانیاهو را به پایان راه در دولت رساند.
در این میان با بازگرداندن فرمان تشکیل دولت به رئیس رژیم صهیونیستی بنی گانتس 27 روز فرصت دارد که با تشکیل دولتی ائتلافی به بحران سیاسی در اسرائیل خاتمه دهد. امری که به گفته ناظران بسیار بعید به نظر میرسد، زیرا گانتس نیز مانند نتانیاهو ناچار به ائتلاف با حزب اسرائیل خانه ما لیبرمن خواهد بود. لیبرمن با رد دعوت تشکیل کابینه ائتلافی از سوی نتانیاهو آن را یک فریب سیاسی عنوان کرده بود و حالا نیز اعلام کرده که از هیچ کدام از احزاب لیکود و آبی و سفید حمایت نخواهد کرد. در این میان بنی گانتس که فرمان تشکیل دولت اکنون به نام وی افتاده است یا باید با حزب لیکود ائتلاف کند و یا اینکه برای سومین بار انتخابات پارلمانی تجدید شود.
نتانیاهو در لیکود نیز جایی ندارد
درخصوص ائتلاف حزب آبی و سفید با حزب لیکود گفته میشود که نتانیاهو مانع بزرگ این ائتلاف و خروج از دام لیبرمن است؛ درنتیجه به نظر میرسد که نتانیاهو اکنون علاوه بر شکست سیاسی در انتخابات، ناچار شود از حزب لیکود نیز کنارهگیری کند؛ امری که پایان عمر سیاسی نتانیاهو را نوید میدهد. او که طی سالهای گذشته و به خصوص پس از روی کار آمدن ترامپ مهمترین دستاوردها در زمینه توسعه سرزمینهای اشغالی و شهرکسازی، درگیری علنی با ایران، انتقال سفارت آمریکا به بیتالمقدس و نیز به رسمیت شناختن حاکمیت رژیم صهیونیستی بر بلندیهای جولان را در کارنامه خود دارد، اکنون شرایطش به گونهای رقم خورده که حتی حزب لیکود نیز برای برونرفت از بحران ناچار به برکناری یا اخراج وی است. موضوعی که با توجه به پرونده مفتوح نتانیاهو و همسرش به اتهام فساد، دورنمای روزهای سختی را برای این شخصیت تندروی اسرائیلی نمایان میکند.
فلج سیاسی
از سوی دیگر شرایط برای تشکیل دولت در سرزمینهای اشغالی به گونهای است که با مخالفت لیبرمن جهت ائتلاف با حزب آبی و سفید، گانتس لیست مشترک عربی را برای ائتلاف فراخوانده، اما تاکید کرده که اعراب پارلمان اسرائیل احتمالاً نباید چشمداشتی برای حضور در کابینه داشته باشند.
وضعیت دولت اسرائیل که کارشناسان از آن به عنوان فلج سیاسی نام میبرند، هرچند بیانگر رویگردانی از سیاستهای افراطگرایانه و نیز برجسته کردن تهدیدات دائم امنیتی است، اما اشخاص آلترناتیو برای تشکیل دولت نیز آنچنان چهرهای از تعادل در راهبردهای منطقهای نشان نمیدهند. لیبرمن که با حزب افراطگرای اسرائیل خانه ما سبب بیرون انداختن نتانیاهو از هرم قدرت شده، اکنون چشم به راه انتخابات بعدی و ائتلاف با احزاب سنتی برای تشکیل کابینه است. گانتس نیز خود به عنوان رئیس سابق ستاد ارتش چندی قبل طی سخنرانی خود در آیپک به طور علنی ایران را تهدید کرده بود. به همین دلیل تحلیلگران معتقدند با وجود بیرون رفتن نتانیاهو و اوضاع پیچیده سیاسی بعید به نظر میرسد که حداقل در کوتاهمدت شاهد تغییر اساسی در سیاستها در سرزمینهای اشغالی باشیم.