جواب فعالیت صفحه, ۷۳ کتاب آمادگی, دفاعی, پایه دهم پدافند, پرتوی, و شیمیایی, چیست, ؟ تحقیق, کنید, از سایت نکس لود دریافت کنید,.
مهدی : و 2) در بین جنگافزارهای نوین، سلاح ها و فن آوری میکروبی بیش تر از سایرین مورد توجه تشکل های تروریستی و تروریست دولتی ابرقدرت ها قرار گرفته است.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) بر اساس گزارشی که وزارت اطلاعات آن را منتشر کرده است، شاید بتوان به جرأت گفت که سلاح های هستهیی دیگر یک خطر بالفعل نیستند و تنها یک قدرت بازدارنده بالقوه محسوب میشوند. کشورهای صاحب این سلاح های هرگز نخواهند توانست به راحتی از آن ها بر علیه دشمنان خود استفاده نمایند؛ زیرا تبعات بکارگیری چنین سلاح هایی آن چنان گسترده است که قسمت بزرگی از جهان را در بر خواهد گرفت.
اشعههای رادیواکتیو، گردوغبار اتمی، طوفان اتمی و اشعههای یونیزان در قالب مرزهای جغرافیایی نخواهند گنجید و حوزه وسیعی را آلوده خواهند کرد. طبعاً در این موقع کشور بکار برنده این سلاحها باید پاسخ گوی کشورهای همسایه نیز باشد. مثلاً اگر هند علیه پاکستان از بمب اتم استفاده نماید، بسته به محل انفجار اتمی، باید پاسخ گوی بخش وسیعی از خاورمیانه نیز باشد؛ لذا شاید همین ملاحظه بود که باعث شد در جنگ جهانی دوم ژاپن برای امتحان بمب های اتمی امریکا انتخاب شود. کشور دور دست در دریا که همسایهای نزدیک هم ندارد. در حالی که به نظر میرسد اگر بنا بود جنگ را به نوعی خاتمه دهند، میبایست این بمب ها بر سر برلین تخلیه میشد که مبداء جنگ بود.
از این رو سلاح های میکروبی، چه در عرصه جنگی و چه در عرصه تروریستی، وسیلهای بسیار مطلوب برای دشمنان شده است. توان تولید بالا، نگهداری راحت، قابلیت انتشار، قابلیت مصونسازی نیروی خودی، قابلیت تکثیر برای عوامل میکروبی زنده، دشواری بسیار در ردیابی فرد یا افراد متخاصم، گستردگی عمل کرد از انسان تا دام و محصولات کشاورزی و بسیار محسنات دیگر، موجب شده تشکل های تروریستی به این فن آوری جدید بشدت کشش یابند بدون آن که بتوان گناهی را متوجه آن ها نمود.
سلاح های میکروبی به خصوص در عرصه تروریسم دولتی و علیه ساختارهای صنعتی کشاورزی در سالیان اخیر بسیار به کار رفته است. اگرچه کشور هدف هرگز نتوانسته ادعا خود را علیه دشمنش به اثبات برساند. اروپا شیوع جنون گاوی را متوجه سازمان های جاسوسی امریکا و استرالیا میداند که با هدف ضربه اقتصادی به صادرات گوشت اروپا انجام شده. چین در شیوع سارس امریکا را مقصر میداند که باعث شد چین در آستانه شکوفایی اقتصادی، سال ها از گردونه رقابت تولید ارزان قیمت به واسطه تعطیلی کارخانه هایش عقب بیفتد. کره شمالی شیوع وبا در پیونگ یانگ را در اواخر دهه 80 نتیجه فعالیت جاسوس های امریکایی میداند که با هدف مجبور کردن این کشور به پذیرش شرایط دول اروپایی امریکایی، برای قطع آزمایشات هستهیی انجام شده است. تمامی این اتهامات در حد اتهامی باقی میماند. ولی آن چه مسلم است آن است که هر روز بسیاری از مناطق جهان در معرض خطر یک حمله بیوتروریستی هستند. بدیهی است که نیروهای نظامی، تنها جمعیت در معرض خطر برای حملات بیولوژیک نیستند بلکه اقشار مختلف در معرض خطر بوده و به منظور دفاع در مقابل اثرات ناتوان کننده بالقوه یک حمله، نیازمند کسب آگاهی نسبت به اصول اساسی همه گیرشناسی عوامل مورد استفاده در جنگ بیولوژیک می باشند. طبق نظر کارشناسان سازمان بهداشت جهانی (W.H.O) در حال حاضر 17 کشور جهان قابلیت تولید چنین موادی را دارند. تولید مواد بیولوژیک بالنسبه ارزان بوده، به طوری که به عنوان بمب اتمی فقرا The Poor Man,s Atom Bomb یا PMAB نامیده شده است. تولید، استفاده و انتشار یک سلاح بیولوژیکی بسیار ارزان تر از بمب اتم بوده و کم تر احساسات جهانیان را برمیانگیزد. و البته استفاده از این سلاح ها تا حدودی برای تروریست ها بیخطر می باشد. معمولا مشاهده پاتوژن ها و مقابله بر علیه آن ها مشکل است به عنوان مثال در صورت انتشار عامل اسهال در آب یک منطقه تا دوره کمون سپری شود و علائم بیماری ظاهر شود چند روز طول می کشد که فرصت مناسبی برای تروریست هاست تا به اهداف خود برسند. انتقال عوامل هم از کشوری به کشور دیگر به وسیله مسافرهای معمولی آسان به نظر می رسد به عنوان مثال قرار دادن پودر میکروب سیاه زخم در داخل کپسول به عنوان دارو و حمل آن به مناطق مورد نظر.
این عوامل بیماریزا از راه های مختلفی در جوامع هدف مورد استفاده قرار می گیرند. انتشار عوامل بیماریزا در هوا، آب، مواد غذایی، انواع مواد کنسرو شده، اسباببازی، پاکت نامه، هدایا پستی، حشرات ناقل، خون و…. سابقه داشته است. استفاده از عامل بیوتروریسم بر اساس اهداف تروریست ها تعیین می گردد. در صورتی که تروریسم قصد گسترش وسیع بیماری را داشته باشد از عواملی نظیر آبله انسانی استفاده می کند که به راحتی از فردی به فرد دیگر منتقل می شود و باعث آلودگی وسیع می شود و در صورتی که قصد آن مورد هدف قرار دادن شخص خاصی باشد از عوامل ی نظیر انتراکس (عامل سیاه زخم ) استفاده می کند.
تعاریف:
برای ترور و تروریسم تعاریف مختلفی ارائه شده که با گذشت زمان توسعه داده شدهاند. در ابتدای بحث به چند تعریف و تعاریف مرتبط با آن اشاره می گردد.
ترور چیست,؟
«ترور» در کلمه به معنی «ترساندن» است و در فرهنگ سیاسی جهان عبارتست از هرگونه اقدام خصمانه و مخفیانه علیه فرد یا افرادی در حوزهای محدود یا گسترده، با اهداف اقتصادی کشاورزی صنعتی، با هدف ایجاد ارعاب یا باجخواهی.
در فرهنگ سیاسی، ترور از ریشه لاتین terror به معنای ترس و وحشت گرفته شده و به رفتار و اعمال فرد یا گروهی اطلاق میشود که از راه ایجاد ترس، وحشت و استفاده از زور می خواهد به هدف سیاسی خود برسد. در زبان فارسی هم ترور به معنای ترس زیاد، بیم و هراس و خوف و وحشت است و تروریست به عامل ترور، طرفدار ترور، آدم کش یا کسی که برای رسیدن به هدف خود کسی را به طور غافلگیرانه بکشد یا ایجاد وحشت و هراس کند، گفته می شود.
در لغتنامه روابط بینالملل ذیل کلمه terrorism آمده است: ترور و تروریسم به فعالیت های بازیگران دولتی و غیردولتی اطلاق می شود که شیوه و تمهیدات خشن را در اعمال خود برای رسیدن به اهداف سیاسی به کار می برند.
بیوتروریسم چیست,؟
بر اساس تعریف پلیس بین الملل درسال 2007 بیوتروریسم عبارت است از منتشر کردن عوامل بیولوژیکی یا سمی با هدف کشتن یا آسیب رساندن به انسان ها، حیوانات و گیاهان با قصد و نیت قبلی و به منظور وحشتآفرینی، تهدید و وادار ساختن یک دولت یا گروهی از مردم به انجام عملی یا برآورده کردن خواسته ای سیاسی یا اجتماعی.
حمله بیوتروریستی چیست,؟
عبارت است از پخش کردن ویروس، باکتری، میکروب یا دیگر عوامل بیماریزا و سمی که موجب بروز بیماری و مرگ در میان انسان ها، حیوانات و گیاهان می شود.
کشف و شناسایی یک حمله بیولوژیکی سخت و دشوار به شمار می آید. تاثیرات یک حمله بیولوئژیکی به چهار دسته تقسیم می شوند.
1- فیزیکی:بروز بیماری 2- روانی:بروز ترس و وحشت 3- اقتصادی:محدودیت سفر و جابه جایی، متوقف شدن فعالیت های اقتصادی و کسب و کار 4- زیست محیطی:آسیب دیدن انسان ها، حیوانات، گیاهان، آلوده شدن منابع طبیعی مثل منابع آب
جنگ های میکروبی (بیولوژیک)
تاریخچه
استفاده کردن از مواد تولید شده توسط جانوران، گیاهان، باکتری ها، قارچ ها و ویروس ها بر علیه نیروهای انسانی و منابع غذایی سابقهای هزاران ساله دارد. استفاده از سموم جانوری یا گیاهی برای سمی کردن سر تیرهای جنگی، استفاده از لاشه حیوانات مرده از طاعون برای شکستن مقاومت داخل قلعه ها، مسمومسازی فضای داخلی مقابر فرعون ها با هاگِ قارچی کشنده و آلوده کردن منابع آبی شهرها از نمونههای باستانی به کارگیری سلاح های نامتعارف بیولوژیک است. در جهان متمدن نیز این رویه ادامه یافت و البته پیچیده تر شد. آن گونه که ساخت و بکارگیری این سلاح ها طی کنوانسیون های بینالمللی به شدت ممنوع شد. با این وجود قدرت های استکباری همواره در اندیشه ساخت سلاح های بیولوژیک و زیستی هستند تا با وارد ساختن کم ترین زیان اقتصادی به صنایع و با بیش ترین کشتار بتوانند به منابع حریف دست یابند. کشتار فراوان، وحشت گسترده، ایجاد هراس در عقب جبهه، فلج ساختن خط مقدم، بردن جنگ به داخل خانههای مردم غیرنظامی و درگیر نمودن شهرها، عدم امکان اثبات دقیق در بکارگیری آن ها و نهایتاً تخریب اندک از محسنات خاص سلاح های میکروبی هستند. محسناتی که از نگاه نظریه پردازان جنگی به هیچ وجه قابل چشمپوشی نیستند.
ویژگیهای عوامل میکروبی
1- توانایی ایجاد تلفات زیاد؛ در بین انواع سلاح های نوین، میکروب ها و فرآوردههای میکروبی رقمی بهت آور از مرگ و میر را در پی خواهند داشت. مثلاً 15 گرم از سم تولید شده توسط باکتری کلستریدیوم بوتولینوم میتواند تمام مردم جهان را به کام مرگ بکشد! یا به طور مثال اگر در شهری 12 میلیون نفری یک موشک اسکاد با کلاهک محتوی 300 کیلوگرم گاز اعصاب سارین منفجر شود بین 60 تا 100 هزار نفر را خواهد کشت. اگر همین کلاهک حاوی یک بمب 12 کیلوتنی هستهیی باشد 23 تا 80 هزار نفر را از بین میبرد. اما اگر چنین کلاهکی با تنها 100 کیلو اسپور سیاه زخم بار شود بسته به شرایط جوی بین 42 هزار نفر تا 3 میلیون نفر را خواهد کشت.
2- توانایی در ایجاد بیماری و عوارض طولانی مدت و نیاز به مراقبت های گسترده
3- توانایی برخی عوامل در انتشار از طریق ناقل یا فرد آلوده؛ این امر باعث میشود تا آلودگی از فردی به فرد دیگر منتقل شود و همین امر کمک میکند تا با حجم اندکی از میکروب بتوان شهری را از پای درآورد.
4- عدم وجود فن آوری کافی و سیستم های شناسایی کارآمد؛ تقریباً اکثر کشورهای جهان که مورد این تهدیدات هستند از فن آوری نوین تشخیص بی بهره اند. گذشته از سطح پایین علمی این کشورها، عدم فروش تجهیزات پیش رفته از سوی کشورهای توسعه یافته با عث شده تشخیص سریع یک حمله بیوتروریستی با تأخیر صورت پذیرد.
5- کاهش نقش خودامدادی و دگر امدادی و افزایش حس ناامیدی در مردم.
6- وجود یک دوره نهفته بیماری که باعث میشود درمان و پیش گیری از انتقال بیماری با تأخیر انجام شود ؛ معمولاً در خوشبینانه ترین حالت، وقتی کادر دفاعی, از بروز یک تهاجم میکروبی آگاه میشوند که یک اپیدمی رخ داده است. طبعاً در این حالت کمکرسانی و مهار بیماری بسیار دشوار و با بروز استرس های اجتماعی همراه است.
7- موجب تخریت صنایع و تجهیزات نمی شوند.
پیچیدگیهای برخورد با عوامل میکروبی
1- مقادیر اولیه عامل اندک است و در نتیجه در لحظات اولیه هجوم قابل ردیابی نیست. اما در مدت کوتاهی اگر میکروب زنده باشد تکثیر میشود و حوزه گستردهای را خواهد پوشاند.
2- آثارشان دیر ظاهر میشود. معمولاً بیماری یک دوره نهفته دارد که از لحظه آلوده شدن تا بروز علائم را شامل میگردد. همین زمان، تشخیص را به تأخیر انداخته و در عین حال باعث انتشار بیماری خواهد شد. طبعاً هر چه زمان کمون ( زمان نهفتگی ) بیماری بیش تر باشد، خطر بروز همه گیری بیش تر خواهد بود.
3- مهار آن مشکل است. افراد آلوده به صورت بیمار یا ناقل بدون آن که بتوان ایشان را تحت کنترل قرار داد در منطقه جابه جا میشوند ویا به عقب خط باز میگردند. با این کار باعث گسترش شدید عامل میشوند.
4- عموماً قابل انتقال و سرایت از یک فرد به فرد دیگر هستند.
5- غیرقابل تشخیص با حواس پنجگانه هستند. یعنی رنگ و بو ندارند.
راههای انتشار عوامل بیولوژیک در یک حمله تروریسی
این عوامل از طریق جنگافزارهای گوناگون منتشر میشوند. از جمله بستههای مراسلاتی، هواپیماهای سبک سمپاش یا بدون سرنشین مخزن دار، اشیا و وسایل مصرفی – بهداشتی و آرایشی، آفات نباتی، حشرات و جوندگان ناقل و تنقلات مانند شکلات ها.
اصولاً جاسوسان و عوامل خود فروخته داخلی میتوانند با هر وسیلهای به انتشار میکروب ها یا فرآوردههای کشنده آن ها مبادرت نمایند. از این بین مراسلات پستی، لوازم آرایشی، البسههای دست دوم، بسته بندی های صادراتی، سیگار و تنقلات گزینههای مورد توجه هستند. میتوان حجم معینی از اسپور باکتری ای مانند باسیلوس آنتراسیس را در پاکت نامهای ریخت و به مقصد هدف پست کرد. در ترکیب مواد سازنده شکلات ها و تنقلات مواد مضر با تأثیر دراز مدت را قرار داد یا به همراه علوفه دامی، حشرات ناقل بیماری های دام و طیور را به کشوری فرستاد تا صنایع آن کشور را فلج نمایند.
نشانههای یک تهاجم بیولوژیک گفته شده که امکان تشخیص سریع عوامل میکروبی بسیار محدود و در صورت وجود نیز کار با آن ها بسیار پیچیده و دقیق است؛ لذا مشاهدات کادر پزشکی و نیروهای بهداشتی – درمانی بسیار کمک کننده خواهد بود. نشانههای زیر میتواند دلیل بر یک تهاجم بیوتروریستی باشد:
1- ازدیاد حشرات بطور غیرعادی در منطقه. به خصوص حشراتی که قبلاً در منطقه دیده نشده اند.
2- وجود اجساد حیوانات مرده به صورت غیرعادی در منطقه. یا حیوانات غیربودمی مرده و زنده در اطراف مراکز مسکونی و پادگانی.
3- احساس تغییر طعم و مزه آب و مواد غذایی.
4- خشک شدن ناگهانی گیاهان.
5- مردن احشام و دام ها در منطقه.
6- بیمار شدن ناگهانی افراد.
7- مشاهده افراد مبتلا به بیماری با علائم مشترک و به تعداد زیاد.
مدیریت بحران و اصول مبارزه با بیوتروریسم
مدیران نظامی و انتظامی کشور بایستی در قبال تهدیدات بیوتروریستی به چهار پرسش اصلی پاسخ دهند: چه کسی، چه وقت، چطور و کجا اقدام به چنین حملهای میکند. دانستن پاسخ این چهار پرسش کادر دفاعی, را پیشاپیش در برابر تهدیدات آماده میسازد و کمک میکند تا منافذ نفوذ بسته شوند. در اینجا اصول پنجگانهای را میتوان برای چنین مبارزهای تعریف نمود:
1 – آگاهی: دانش و آگاهی از روند پدیده بیوتروریسم، شناخت تهدیدات، منافذ خطر و کلاً یافتن پاسخ چهار سوال کلیدی فوق گام نخست چنین مبارزهای است.
2- آمادگی,: رسیدن به سطح مطلوبی از توانایی دفاعی, با تمرینات و رزمایش ها، دست یابی به علوم جدید، دست یابی به فن آوری نوین تشخیص و دفاع و درمان، تهیه لوازم و ملزومات چنین جنگ مخفی و ساکتی، دومین گام مبارزه و دفاع خواهد بود.
3 – مهارت: اعتماد به نفس، غلبه بر ترس و مهارت در هدایت بحران به سمت عادیسازی شرایط، سومین و مهم ترین گام چنین مبارزهای است.
4- شک: متولیان دفاعی, کشوری که همواره در پنهان و آشکار مورد تهدیدات اجانب است، بایستی به هر پدیدهای حتی پدیدهای که در نگاه اول طبیعی جلوه میکند با نگاه شک بنگرند. چنین نگاه شک آلودی باعث میشود بسیاری از منافذ ورود دشمن باز شناخته شود و اصول ایمنی هرچه بیش تر رعایت گردد. دیگر نباید از کنار هر اپیدمی کوچک و بزرگی به سهولت گذشت.
5- کتمان و رازداری: وقتی نخستین هدف دشمن از حمله تروریستی ایجاد ترس در مردم عادی است، مهم ترین عمل کادر دفاعی آن خواهد بود که از انتشار خبر حمله و شایعهسازی در پیرامون آن خودداری نمایند. به خصوص کادر درمانی که با مصدومین چنین حملهای روبرو هستند. از انتشار خبر حمله، بیان تعداد مصدومین، نوع بیماری، بزرگ نمایی واقعه نزد مردم عادی و بیان تشخیص ها و علائم بالینی و درمان ها در جراید ( در بیش تر موارد دشمن از طریق جراید نتایج حمله خود را ارزیابی میکند. به خصوص که خواسته باشد سلاحی جدید را بر مردم بیازماید ) جداً باید پرهیز نمود.
بیوتروریسم با اهداف اقتصادی:
در این نوع از بیوتروریسم هدف نابود کردن پایه های اقتصادی کشور یا منطقه ای می باشد. در بعضی از کشورهای در حال توسعه که غذای اصلی مردم را محصولات کشاورزی نظیر برنج تشکیل می دهد ممکن است با ایده های تروریستی، به آسیب بیولوژیک غلات و از بین بردن آن ها بپردازند و مسبب قحطی، سوءتغذیه، کاهش ایمنی و عفونت های مکرر گردند. در کشوری مانند ایران مزارع گندم و برنج به عنوان اساس تغذیه مردم می تواند مورد حملات بیوتروریستی قرار گیرد. بیماری تب برفکی در جمعیت حساس کشوری که این بیماری را ندارد سبب ضربه سنگین اقتصادی میشود چنان که در سال های 2000 الی 2007 انگلستان مورد حمله قرار گرفت و میلیاردها دلار خسارت مالی دید. در این سال ها انگلستان برای جلوگیری از انتشار بیماری مجبور شد بیش از یک میلیون راس گاو را معدوم نماید.
سرویس های اطلاعاتی غرب، متهم اصلی بیوتروریسم:
علی رغم این که کشورهای غربی به ویژه آمریکا از هر استدلالی برای اتهامزنی به گروه های باصطلاح تندرو استفاده می کنند، اما یکی از جالب ترین نکات این است که بزرگ ترین استفاده کنندگان از مواد شیمیایی, میکروارگانیسم ها و تروریسم بیولوژیکی علیه جان انسان ها، سازمان های اطلاعاتی کشورهای قدرتمند غربی و رژیم صهیونیستی هستند که از این راه برای حذف بی سر وصدا و بدون ردپای رقبا و مخالفانشان بهره می برند.
بیوتروریسم ابزار چه گروهی است:
حال با تمام این توضیحات، این پرسش پیش می آید که کدام یک متهم ترند؟ گروه های تروریستی که به فرض درست بودن ادعاها در گذشته تنها قادر شدند در سراسر جهان با روش های بیولوژیکی کم تر از 50 نفر را قربانی خواسته های غیرمشروع خود کنند، یا سازمان های تروریستی وابسته به قدرت ها که به راحتی افراد مخالف خود را حذف می کنند و با استفاده از سکوت رسانه ای بر اطلاعات مربوط به مرگ انسان های بی گناه و مقامات سرپوش گذاشته و به اقدامات خود ادامه میدهند!؟
2) در ابلاغ های سیاستهای كلی نظام توسط رهبر معظم انقلاب در بند پنجم تهیه طرح جامع پدافند, غیر عامل در برابر سلاح های غیر متعارف نظیر هسته ای، شیمیایی,، میكروبی جزء تكالیفی بود كه به سازمان پدافند, غیر عامل و بقیه دستگاه ها ابلاغ شد، در دوران جنگ و بعد از آن در حوزه های جدید بلاتكلیف بودیم و تقسیم وظیفه انجام نشده بود، بعد از ابلاغ سیاست ها تلاش زیادی انجام گرفت تا بتوانیم این حوزه را سازماندهی كرده، تهدیدات را به لحاظ سطح و موضوع در حوزه های مختلف دسته بندی كنیم.
اینكه تهدیدات، حوادث طبیعی یا محیطی، فرآیندی و صنعتی در حوزه های صنعتی، تروریستی و ناشی از كشورهای متخاصم باشد، سطح موضوع به اندازه ای متفاوت است، و اینكه آیاحادثه كه اتفاق افتاده ناشی از جریان فرآنیدهای صنعتی و تولیدی و یا بر اساس حوادث محیطی است؟
یك دسته از تهدیدات، تهدیدات تروریستی است كه به اشتباه موضوع تروریسم را با یك تعریف غلط به همه حوزه ها تعمیم می دهند، یك تهدید مشخص به نام آمریكا و سایر متحدانش وجود دارد و لذا وقتی آنها راجع به تهدیدی به نام تروریسم صحبت میكنند عموماً اشارهشان به كشورهایی مانند ایران است كه تروریست و یا پشتیبان تروریست عنوان می كنند، لذا استفاده از این تعریف غلط در حوزه كشاورزی، زیستی یا هر حوزه دیگر را كه فقط تهدید را با تروریسم تعریف كند یك غلط مصطلح است كه متأسفانه در حوزه های مختلف تكرار شده است.
در حوزه های سایبری خیلی از كشورهای در حال تشكیل ارتش سایبری هستند. مثل ارتش سایبری آفندی آلمان كه در روزهای گذشته خبر تشكیل آن مطرح بوده است و لذا خیلی از حملات من جمله حمله استاكسنت به ایران به نوعی حمله جنگی سایبری تلقی میشود نه یك گروه تروریستی، از این نظر ما در حوزه تهدیدات نوین هم این 4 سطح تهدید را داریم.
از منظر پدافند, غیر عامل، تهدیدات به چند دسته تقسیم می شود:
1- تهدیدات مردم محور: تهدیداتی كه رویكرد اصلی آنها بر حوزه ایجاد تغییر و فشار و پتانسیل منفی در مردم شكل می گیرد. مثل جنگ نرم، عملیات غیر نظامی و عملیات اقتصادی.
2- تهدیدات نظامی یا سخت: مشخصا تهدیداتی هستند كه با استفاده از فناوری و قدرت و ابزار نظامی شكل می گیرند.
3- تهدیداتی كه محور آنها فناوریهای نو است كه هم در كنار ایجاد خدمت و فرصت، تهدید هم برای كشورهایی استفاده كننده از فن آوری شامل می شود؛ لذا فناوری را هم فرصت محور می بینیم و هم تهدید محور، برای مثال فناوری سنجش از راه دور برای كشورهایی كه صاحب آن هستند و از آن بهره برداری میكنند، فرصت و برای كشورهایی كه تحت سنجش آن قرار میگیرند تهدید ایجاد می كند.
4- تهدیدات سایبری، اساسی ترین فناوری ای كه امروزه در دنیا در حال رشد و توسعه است، فناوری سایبری است كه در كنار بهره برداری از فرصت ها، لایه های مختلفی از تهدید را ایجاد كرده است، مسئله فنآوری سایبری تركیبی ایجاد كرده است كه در همه حوزه ها، مفاهیم جدیدی از جنگ و صلح و تهدید و فرصت را در كنار خود ایجاد كرده است.
5- تهدیدات پرتوی,ی كه علاوه بر مباحث هسته ای سایر پرتوهایی كه می تواند كشور را تهدید كند را ایجاد می شود.
6- تهدیدات الكترومغناطیس كه در واقع نوعی از تهدید است كه همه سامانه های الكترونیك را دربر می گیرد و به شدت توسعه یافته است.