بلاک چین شهرهای هوشمند آینده را متحول خواهد کرد. فناوری بلاک چین برای بهبود و تحول خدمات سازمان های دولتی و شرکت های خصوصی دست به کار شده است. شاید بلاک چین همان «فوت کوزهگری» باشد که شهرهای آینده برای متحول شدن به آن نیاز دارند.
بلاک چین با فراهم آوردن یک دفتر کل غیر قابل تغییر و دیجیتال، به دولت ها در استقرار اعتماد و شفافیت کمک می کند. دفتر کل بلاک چین توزیع شده، نامحدود، و در برابر هک شدن امن است.
در سال ۲۰۰۹، آوازه فناوری بلاک چین همه جا را پر کرد. در آن زمان بلاک چین در ابتدایی ترین صورت خود و به عنوان بستر فعالیت های ارز دیجیتال بیت کوین ظاهر شده بود. اما این فناوری نوظهور از آن زمان تا به امروز رفته رفته جای خود را در صنایع و کسب و کارها باز کرده و اکنون به بخش تولید، امور مالی، سلامت و اداره کشورها وارد شده است.
در یک کلام، بلاک چین نوع تازه ای از پایگاه های داده است: در واقع یک پایگاه داده غیرمتمرکز، رمزنگاری شده، و شکست ناپذیر است، یک دفتر امن برای ثبت دیجیتال سوابق گوناگون که امکان دسترسی به آن برای همگان وجود دارد.
شهرهای هوشمند در سرتاسر جهان از بلاک چین به عنوان بستر برنامه ریزی های خود در جهت بهبود زندگی شهری استفاده می کنند. این روزها شهرهایی از جمله دوبی، به مهد نوآوری های مرتبط با بلاک چین تبدیل شده اند و سرتیترهای خبری را به خود اختصاص داده اند. دبی در راه اقتصاد هوشمند قدم برداشته و سعی دارد به عنوان اولین دولت بلاکچین-محور جهان، جایگاه خود را در این مسیر محکم سازد. مسکو نیز اخیرا برای اولین بار در دنیا، از یک سیستم رای گیری الکترونیک مبتنی بر بلاک چین استفاده کرده است تا فساد و تقلب را از آراء حذف نماید.
اما این تنها بخش دولتی و اداره شهرهای هوشمند نیست که از مزایای فناوری بلاک چین بهره می برد. بخش خصوصی شهرها نیز متوجه پتانسیل بلاک چین در نوسازی فرایندهای کلیدی کسب و کارها شده است. رقابت میان شرکت های بزرگ و کوچک با کمک بلاک چین چند پله بالاتر رفته است؛ این شرکت ها برای گسترش سطح توانایی های خود در مشارکت با پروژه شهرهای هوشمند از بلاک چین کمک می گیرند.
اما چند سطر بالاتر گفته شد که بلاک چین می تواند به ده روش شهرهای هوشمند را متحول سازد. این ده روش کدامند؟
۱-یک دفتر ثبت قابل اعتماد برای کسب و کارهای محلی. چنین سیستمی روند کار و پیشرفت یک شرکت را از ابتدا تا انتها به طور واضح و روشن نشان می دهد. به عبارت دیگر یک تصویر ۳۶۰ درجه و مطمئن از شرکت ها را برای علاقمندان فراهم می آورد
۲- بلاک چین می تواند «ویترین دیجیتال» هر کسب و کاری باشد و راه حل های یکپارچه ای را برای تجارت محلی شهرهای هوشمند ارائه کند. فناوری بلاک چین یک ویترین مجازی امن و توزیع شده را برای فروشندگان کالاهای جزئی، خدمات رسان ها، رستوران ها، و مشاوران مسکن به ارمغان آورده و روش مطمئنی را در اختیار تراکنش های همتا به همتا، پرداخت ها، و تشخیص هویت در پلتفرم شهرهای هوشمند قرار می دهد. برخی از این شهرها اهداف بزرگتری در رابطه با بلاک چین دارند: آن ها می خواهند برای یافتن و خرید خدمات محلی از این فناوری استفاده کنند.
۳- بلاک چین می تواند در برنامه ریزی و تدارکات تجاری یا مدیریت امور مالی شهرها نقش داشته باشد و با حذف لایه های غیر ضروری در فرایند اعتبارسنجی، کارآیی و شفافیت بیشتری را به ارمغان بیاورد.
۴- بلاک چین می تواند یک دفتر ثبت قابل اعتماد برای مشاغل خدماتی باشد. ثبت سوابق کارمندان، یک نمای کلی از تاریخچه اشتغال آن ها را در اختیار افراد قرار می دهد. بنابرین شهروندان می توانند با اطمینان بیشتری از خدمات شهری استفاده کنند. (برای نمونه، لوله کش یا برق کار بهتری را برای تعمیر لوله یا لوازم برقی منزل خود انتخاب کنند.)
۵- نام آشناترین کاربرد بلاک چین وجود قابلیت پرداختی در آن است. بلاک چین می تواند در انتقال و دریافت وجه مورد استفاده قرار بگیرد. این امکان به شرکت های فعال در عرصه بازار جهانی کمک بزرگی می کند. همچنین پرداخت وجه به پرسنل دورکاری را برای آن ها ساده تر می سازد. کسب و کارهای کوچک تر همواره می توانند با پرداخت کارمزدی ناچیز و با استفاده از بلاک چین به دیگران در هر نقطه ای که هستند بلافاصله پول بفرستند، زیرا بلاک چین واسطه ها را حذف می کند. با حذف واسطه، از میزان هزینه کارمزدها کم و به سرعت انجام تراکنش افزوده می شود.
۶- قراردادهای هوشمند، از دیگر قابلیت های منحصر به فرد و خودکاری هستند که بلاک چین را به یک محیط کارآمد برای انجام تراکنش ها و معاملات امن و غیر قابل فسخ تبدیل می کنند. قراردادهای هوشمند بدون نیاز به واسطه؛ تراکنش های ارز دیجیتال را با سرعت بیشتر و هزینه کمتر به انجام می رسانند. بلاک چین برای ذخیره قراردادهای هوشمند گزینه ایده آلی است، چرا که از امنیت و نفوذناپذیری بالایی برخوردار است. قراردادهای هوشمند ضمن تسهیل روند انجام معاملات، امکان رسیدگی فوری و خودکار به صورت حساب های پرداختی را فراهم می آورند، بنابرین می توانند در جهت بهبود جریان نقدی کسب و کارهای کوچک نیز به کار گرفته شوند.
در آخر اینکه، قراردادهای هوشمند به فرایند استخراج بلاک جدید در بلاک چین سرعت می بخشند.
در جریان انجام این فرایند، تراکنش های جدید به کمک فرمول های ریاضی در شبکه توزیع شده بلاک چین به تایید می رسند.
۷- فناوری بلاک چین قادر به ثبت رسمی ارزان قیمت، اما کارآمد مالکیت است. برای نمونه، اپلیکیشن Stampd.io مالکیت آثار دیجیتال را به صورت رسمی در بلاک چین ثبت می کند.
۸- بلاک چین جلوی تقلب و کلاهبرداری را می گیرد. بر اساس پیش بینی های انجام شده تا پیش از سال ۲۰۲۰، از هر ۱۰۰۰ دلار پرداخت آنلاین، ۴ دلار به گونه ای متقلبانه محسوب می شود که مجموع کل این تقلب ها مبلغ ۲۵٫۶ میلیارد خواهد بود.
سیستم های پسورد-محور امروز آسیب پذیر هستند. بلاک چین با تکیه بر رمزنگاری کلید عمومی برای رهگیری یا مدیریت مطمئن و امن نهادهای دیجیتال، از امضاهای دیجیتال استفاده می کند.
۹- بلاک چین در ارتباط بین زنجیره تامین/ اثبات منبع نیز کاربرد دارد. اکثر محصولات حاصل تلاش زنجیره ای از تامین کنندگان هستند، نه یک شرکت تنها. در واقع گاه برای تولید یک محصول چند شرکت مختلف با یکدیگر همکاری می کنند، و هر یک بخشی از کار را پیش می برند تا در آخر یک محصول کلی به بازار عرضه شده و در اختیار عموم قرار بگیرد. اما اگر یکی از این بخش ها کار خود را به درستی انجام ندهد، کل برند صدمه می بیند.
سوابق ثبت شده همواره در بلاک چین قابل مشاهده هستند. بلاک چین یک دفتر کل دائمی و دیجیتال است، که سهامداران می توانند با بررسی آن از وضعیت محصولی که روی آن سرمایه گذاری کرده اند مطلع بشوند. این فناوری فعالیت زنجیره تامین را شفاف می کند. سوابق ثبت شده در بلاک چین تغییر ناپذیر هستند، بنابرین امکان اعمال تغییر در آن ها وجود ندارد. این ویژگی تحقق مداوم استانداردها (از جمله رعایت موارد بهداشتی و نکات امنیتی لازم) در زنجیره را تضمین می کند.
۱۰- بلاک چین می تواند یک فضای ابری توزیع شده، امن، مورد اعتماد، و رمزنگاری شده را در اختیار کاربران خود قرار بدهد.
مسئولان شهرهای هوشمند در حال پذیرش فناوری بلاک چین به عنوان یک پلتفرم ترکیبی هستند؛ پلتفرمی که خدمات مختلف را در جهت ردیابی داده ها به یکدیگر مرتبط می سازد، حفره های امنیتی را از بین می برد، تراکنش ها را یکپارچه ساخته و شفافیت دلگرم کننده ای را به خدمات عمومی عرضه می کند.
فناوری بلاک چین در شهرهای هوشمند، فرصت های ارزنده ای را برای سازمان های دولتی به ارمغان می آورد. کسب و کارهای کوچک پیوسته در جست و جوی روش های بهتر برای استفاده از فناوری هستند: روش هایی که روند کسب و کار آن ها را بهبود می بخشند، از مقابله با تقلب گرفته تا قراردادهای هوشمند.