همه ما تجربه بروز تضاد و تعارض در زندگی روزمره و همچنین تعاملات کاری را داریم. در واقع به واسطه افزایش تعاملات از یک سو و افزایش میزان پیچیدگی ها در روابط خانوادگی، اجتماعی و کاری از سوی دیگر، زمینه های بروز تعارض نسبت به گذشته بسیار بیشتر شده است. در چنین فضایی لازم است تا نسبت به این موضوع یک رویکرد منطقی در پیش گرفته و علاوه بر در نظر گرفتن منافع خود، تیم خود یا سازمان خود به منافع و خواسته های طرف مقابل (که ممکن است یک فرد، یک گروه و یا یک شرکت باشد) نیز توجه داشته باشیم تا بتوان در یک فضای منطقی، معقول و با اتخاذ یک رویکرد سیستماتیک و یکپارچه، تعارضات پیش آمده را مدیریت کرده و با کمترین هزینه و تنش به یک راه حل معقول و پایدار برسیم.
بسیاری از اوقات افراد به واسطه نداشتن مهارت مدیریت تعارض، روابط بسیار ارزشمند و فرصت های متعدد برای رشد و توسعه (خصوصا در زندگی کاری و سازمانی) را از دست می دهند. در صورتی که می توان با ایجاد یک ذهنیت درست و استفاده از استراتژی ها و تکنیک های ساده مدیریت تعارض، در عین حفظ منافع خود به منافع طرف مقابل نیز احترام گذاشته شود. به منظور نیل به این موضوع، شناسایی زمینه ها و علل ریشه ای بروز تعارض، فراهم سازی فضای تعاملی اثربخش، انتخاب ابزار ارتباطی مناسب، تعیین اهداف و توجه به سبک رفتاری طرف مقابل (که همه از اجزای کلیدی در مدیریت تعارض هستند)، دارای اهمیت ویژه و تعیین کننده ای است.
در این فرادرس در نظر داریم تا مخاطبین و دانش پژوهان محترم بتوانند در ابتدا نسبت به مباحث پایه ای مدیریت تعارض شناخت کافی پیدا کنند. سپس در ادامه مباحث مطرح شده بتوانند به صورت مشخص و ملموس پیامدهای نامطلوب عدم توجه به مدیریت تعارض را دریابند. همچنین در نظر است که مخاطبین با تکنیک های مدیریت تعارض به خوبی آشنا شده تا بتوانند با افراد گوناگون کار کرده و شیوه های تعاملی جهت مواجهه با موقعیت های متفاوت و چالش برانگیز و به جای تعارض به سمت رویکردهای کارآمدی مانند: ایجاد رابطه برد-برد، بحث سازنده و تمرکز بر یافتن راه حل، حرکت نمایند.
فهرست سرفصل ها و رئوس مطالب مطرح شده در این مجموعه آموزشی، در ادامه آمده است:
- درس یکم: مقدمه ای بر مدیریت تعارض
- ضرورت مدیریت تعارض
- تعریف مدیریت تعارض
- موقعیت ها و زمینه های بروز تعارض
- ماهیت تعارض
- ریشه پدیدار شدن تعارض
- هدف نهایی مدیریت تعارض
- درس دوم: مبانی مدیریت تعارض
- ضرورت حفظ روابط ارزشمند
- مواجهه با افراد گوناگون
- سبک های رفتاری متفاوت در تعارض
- پیش بینی واکنش های طرف مقابل
- نوع نگاه و زاویه دید
- مدیریت احساسات در هنگام تعارض
- پیام ها و کلمات در مدیریت تعارض
- درس سوم: اصول پایه ای مدیریت تعارض
- رویکرد پیشگیرانه
- آگاهی نسبت به تعارض
- در پیش گرفتن رویکرد منطقی
- بررسی موقعیت ایجاد تعارض
- تصمیم گیری در تعارض
- اعطای فرصت به همگان
- شناسایی راه حل ها
- اجرای توافق
- ارزیابی روند پیشبرد توافق
- درس چهارم: ذهنیت مناسب در حین مدیریت تعارض
- تلاش برای درک
- ذهنیت مثبت
- طرح زیرکانه مسائل
- تاکید بر آینده
- رویکرد خلاق در مدیریت تعارض
- اطمینان
- درس پنجم: استراتژی ها و رویکردهای حل تعارضات
- عدم پافشاری
- توجه به علت
- کنترل احساسات
- اخذ کمک و مشاوره برای حل تعارضات
- هدف گرا و شفاف بودن
- استفاده از شیوه ارتباطی مناسب
- قائل شدن حق برای طرف مقابل
- عدم تکرار بی مورد
- تمرکز بر رفتار و کردار
- فراهم آوردن فضای گفتگو
- توجه به آینده
- درس ششم: ترفندهای مدیریت تعارض
- تامل برای انجام واکنش
- خلاص شدن از افکار مزاحم
- در نظر گرفتن واکنش و انعکاس رفتار
- کنترل خود
- مسئولیت پذیری
- نگاه از دید طرف مقابل
- پیگیری
- درس هفتم: مهارت های مدیریت تعارض
- گوش دادن قبل از صحبت
- جمع کردن اعضا
- بی طرفی
- تاکید بر کار تیمی
- استفاده به جا از تشویق، تمجید و انگیزش
- طرح سوالات مناسب
- جمع بندی و رسیدن به راه حل
- درس هشتم: تکنیک های مدیریت تعارض
- همکاری
- مصالحه
- اجتناب
- اجبار
- وفق دادن
- درس نهم: مباحث تکمیلی مدیریت تعارض
- تعارض در تیم
- تعارض در سازمان
- نقش مدیر در حل تعارض
- ابزارهای مناسب برای مدیریت تعارض
- سایر ملاحظات