موسس و مالک واتساپ

واتس اپ (یا در اصطلاح عامیانه واتساپ) (به انگلیسی: WhatsApp) یک برنامه پیام رسانی فوری برای تلفن های هوشمند است. این برنامه توسط شرکت سهامی واتس اَپ ساخته شده است. مؤسس شرکت و سازنده این برنامه یان کوم است.

 

پیام رسان واتس اپ، سامانه ای نرم افزاری برای گوشی های هوشمند اندروید و آی او اس است. این پیام رسان از ارتباط اینترنت موبایل یا وای-فای برای فرستادن پیام استفاده می کند. افزون بر توانایی فرستادن متن ساده می توان پرونده هایی مانند پی دی اف، نگاره، آوا و ویدئو را با واتس اَپ فرستاد.[۱۳]

 

در ژانویه ۲۰۱۶، این پیام رسان اعلام کرد که برای همیشه رایگان خواهد بود.[۱۴] پیش از آن این سرویس پیام رسانی تنها سال اول رایگان بود و پس از آن ۰٫۹۹ دلار آمریکا در سال باید پرداخت می شد. همچنین مدیر واتس اَپ در تاریخ ۱۸ فروردین ۱۳۹۵ اعلام کرد که همه پیام ها و تماس های این مسنجر به صورت کامل رمزنگاری می شوند. واتس اَپ و نرم افزارهای شبیه به آن امروزه با گسترش اینترنت همراه، جایگزینی برای پیامک یا پیام های متنی کلاسیک شده اند.[۱۵] این نسخه در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۹ در سیستم ویندوز فون به کار خود پایان داد.

 

 

محتویات

۱ شمار کاربران

۲ خرید توسط فیس بوک

۳ پشتیبانی از پلتفرم های گوناگون

۳.۱ نسخه وب

۳.۲ ویندوز و مکینتاش

۴ ویژگی های فنی

۴.۱ رمزنگاری انتها به انتها

۴.۲ پرداخت اینترنتی

۵ امکانات

۶ در ایران

۶.۱ جنجال سیاسی

۶.۲ به زبان فارسی

۶.۳ اختلال دسترسی به نسخه تحت وب

۷ امنیت

۷.۱ رمزنگاری

۷.۲ جاسوسی اسرائیل

۸ جستارهای وابسته

۹ پانویس

۱۰ پیوند به بیرون

شمار کاربران

واتس اَپ در سال ۲۰۱۳ در سراسر جهان ۳۰۰ میلیون کاربر داشته که دستکم ماهی یکبار آنلاین بوده اند.[۱۶] در ۱ بهمن ۱۳۹۲ اعلام شد این برنامه ماهانه ۴۳۰ میلیون کاربر دارد که دستکم یک بار در ماه از آن استفاده می کنند و روزانه بیش از ۵۴ میلیارد پیامک جابه جا می کند که با توجه به این آمار رکورد فرستادن پیامک در روز در جهان شکسته شد.[۱۷]

 

در اوایل فوریه ۲۰۱۶ واتس اَپ اعلام کرد که شمار کاربرانش

 

از مرز یک میلیارد نفر گذشت.

 

شرکت فیس بوک در جدیدترین گزارش خود شمار کاربران واتس اپ را دو میلیارد نفر اعلام نمود (٪۵۰ افرادی که اینترنت دارند از واتساپ استفاده میکنند [جمعیت جهان 7 میلیارد است که 4 میلیارد نفر آن از اینترنت استفاده میکنند]).

 

خرید توسط فیس بوک

در ۱۹ فوریه ۲۰۱۴ شرکت فیس بوک اعلام کرد که واتس اَپ را به قیمت ۱۹ میلیارد دلار خریداری کرده است که از این مبلغ ۴ میلیارد دلار به صورت نقدی و ۱۵ میلیارد دلار به شکل سهام فیس بوک به مالکان آن پرداخت شده است.[۱۸] در همان سال مؤسس واتس اَپ نیز به لطف تصاحب این شرکت توسط فیس بوک، به جمع میلیاردرها پیوست.[۱۹]

 

پشتیبانی از پلتفرم های گوناگون

نسخه وب

واتس اَپ رسماً با نام «واتس اَپ وب » از طریق کارخواه وب قابل دسترسی است.

 

ویندوز و مکینتاش

در تاریخ ۱۰ می ۲۰۱۶ سرویس پیام رسان واتس اَپ هم برای مایکروسافت ویندوز و هم برای مکینتاش معرفی شد.

 

ویژگی های فنی

رمزنگاری انتها به انتها

در ۱۸ نوامبر ۲۰۱۴ شرکت اوپن ویسپر سیستمز برای تأمین رمزگذاری سرتاسر با شرکت واتس اَپ اعلام همکاری نمود.

 

پرداخت اینترنتی

واتس اَپ در کشور هند یک ویژگی برای انتقال پول به کار گرفته است که به صورت همتا به همتا کار می کند. واتس اَپ برای اجرای این فناوری از شرکت پرداخت های ملی هند مجوز دریافت کرد و در ژوئیه ۲۰۱۷، با چند بانک در این کشور وارد همکاری شد.[۲۰]

 

امکانات

ایموجی

GIF

گروه اجتماعی

استیکر

عکس

فیلم

گفت و گو دونفره

در ایران

جنجال سیاسی

با ورود این شبکه به ایران، موافقان و مخالفان بسیاری اقدام به اظهارنظر در خصوص آن پرداختند. قوه قضائیه ایران و کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه دو نهاد حکومتی بودند که با اعتقاد به این امر که شبکه های اجتماعی تلفن همراه، دارای محتوای مجرمانه هستند از ضرورت فیلتر اینترنتی این قبیل محصولات سخن گفته و وزارت ارتباطات دولت یازدهم را به دفعات، مکلف به فراهم سازی مسدودسازی این قبیل نرم افزارهای ارتباطی نمودند. با این حال، محمود واعظی، وزیر ارتباطات دولت یازدهم، همواره در مقابل این درخواست قوه قضائیه مخالفت کرده و مخالفت صریح حسن روحانی با فیلترینگ این شبکه اجتماعی را پشتوانه خود در عمل نکردن به درخواست قوه قضائیه دانست.[۲۱] با شکل گیری و گسترش سریع پیام های تمسخرآمیز در خصوص سید روح الله خمینی در تابستان ۱۳۹۳ در واتس اَپ و وایبر، قوه قضائیه ایران در شهریور همان سال تصمیم گرفت مهلت یک ماهه ای به وزارت ارتباطات در خصوص فیلترینگ این شبکه اجتماعی بدهد که در صورت عدم مسدود سازی آن، برخورد قضائی با وزیر ارتباطات و سایر مسئولان این وزارتخانه، در دستور کار این قوه، قرار داده خواهد شد.[۲۲] فرمانده سپاه ناحیه ثارالله شیراز روز یکشنبه ۳۰ شهریور ماه ۱۳۹۳ نیز از بازداشت ۱۱ نفر در این شهر به دلیل «تولید و باز نشر مطالب توهین آمیز نسبت به خمینی» خبرداد و گفت این افراد در شبکه اجتماعی واتس اَپ، وایبر، لاین، تانگو و تلگرام شناسایی شده اند. پس از اعلام این خبر از سوی فرمانده سپاه ناحیه ثارالله شیراز اقرار تلویزیونی این افراد نیز از شبکه استانی فارس پخش شد.[۲۳]

 

به زبان فارسی

در میانه سال ۱۳۹۴ واتس اَپ از نسخه فارسی سایت خود رونمایی کرد. این پیام رسان در حال حاضر با احتساب زبان فارسی، ۴۶ زبان را پشتیبانی می کند.[۲۴]

 

اختلال دسترسی به نسخه تحت وب

در ۳۰ شهریور ۱۳۹۹، دسترسی به نسخه تحت وب واتس اپ برای بسیاری از کاربران ایرانی غیرممکن شد. نائب رئیس هیأت مدیره ی شرکت ارتباطات زیرساخت ایران در مصاحبه با زومیت گفته است که مشکلی در ارسال و دریافت فایل ایجاد شده؛ و شرکت زیرساخت نقشی در ایجاد مشکل نداشته است.[۲۵] همچنین محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات نیز در پاسخ به سؤالی در استوری اینستاگرام خود نوشت: «مشکل نسخه ی وب و دسکتاپ واتساپ، از سمت سرورهای آن هاست و ارتباطی به شبکه ی ایران ندارد. به طور مشخص، ترافیک این نرم افزار که از سمت شرکت آمازون ارائه می شود، دچار اشکال است. همکارانم درحال پیگیری هستند اما هنوز ازسوی آن ها، زمانی برای رفع مشکل اعلام نشده است.»[۲۵]

 

امنیت

رمزنگاری

واتس اَپ برای ایجاد ایمنی داد و ستدهای بین کاربران از روش رمزنگاری سرتاسر استفاده می کند. به گفته کارشناسان با این روش و در حالت عادی (یعنی بدون دخالت بدافزارها) فقط دو طرف گفتگو می توانند آنچه ارسال می شود را بخوانند. در این میان، حتی خود شرکت واتس اَپ قادر به خواندن آن نیست. این به علت آن است که پیام ها با یک قفل نرم افزاری محافظت شده اند و فقط فرستنده و گیرنده پیام کلید مخصوص بازکردن این قفل و خواندن آنها را دارند. برای حفاظت بیشتر، هر پیامی که فرستاده می شود قفل و کلید خودش را دارد. همه اینها به طور خودکار اتفاق می افتند و نیازی به انجام تنظیمات خاص یا چت مخفی برای امن بودن پیام ها نیست.[۲۶] امکان تأیید هویت دومرحله ای نیز از میانه آذر ۱۳۹۵ به واتس اَپ اضافه شد.

 

جاسوسی اسرائیل

در مه ۲۰۱۹، آشکار شد که گروه اِن اِس اُ (به انگلیسی: NSO Group) (یک شرکت امنیتی وابسته به ارتش اسرائیل)[۲۷][۲۸] با یک تماس بی پاسخ واتس اپ روی گوشی، جاسوس افزار نصب می کند. نرم افزار اصلی این شرکت به نام «پگاسوس»، می تواند میکروفن گوشی را روشن کند، پیام های رمزدار را از روی تلفن بردارد، یا به عکس های خصوصی دسترسی پیدا کند. گروه اِن اِس اُ می گوید نهادهای مجری قانون از محصولات آن گروه برای مقابله با تروریسم و رفتار مجرمانه استفاده می کنند. اما معمولاً از جاسوس افزارهای این شرکت برای نظارت بر خبرنگاران، وکلا و فعالان استفاده می شود.[۲۹][۲۸] در مدت کوتاهی پس از این حمله، شرکت واتس اپ اعلام کرد که با به روزرسانی این اپ، جلوی این جاسوس افزار گرفته می شود.[۲۷]

 

گروه اِن اِس اُ به «معامله گر سلاح های سایبری» شناخته می شود.[۲۷]

 

جستارهای وابسته

فهرست شبکه های مجازی دارای بیشترین کاربران فعال

واتس اپ بیزینس

پیام رسان سروش

اپ موبایل

تلگرام

پانویس

 "‎WhatsApp Messenger". App Store. Retrieved 2020-05-18.

 "WhatsApp Messenger". Google Play. Retrieved 2020-05-18.

 "WhatsApp Messenger". WhatsApp. Retrieved 2020-11-01.

 "WhatsApp Messenger APKs". APKMirror. Retrieved 2020-05-23.

 Ainsley O'Connell (February 21, 2014). "Inside Erlang, The Rare Programming Language Behind WhatsApp's Success". fastcompany.com. Archived from the original on February 2, 2018. Retrieved December 20, 2017.

 "WhatsApp Messenger". App Store. Archived from the original on October 27, 2019. Retrieved October 28, 2019.

 "WhatsApp Messenger APKs". APKMirror. Archived from the original on August 23, 2019. Retrieved October 29, 2019.

 "whatsapp.com Competitive Analysis, Marketing Mix and Traffic Alexa". alexa.com. Archived from the original on October 2, 2018. Retrieved January 13, 2020.

 Horwitz, Jeff (February 12, 2020). "As WhatsApp Tops 2 Billion Users, Its Boss Vows to Defend Encryption". Wall Street Joual. Retrieved April 2, 2020.

 Cathcart, Will. "Why WhatsApp is pushing back on NSO Group hacking". The Washington Post. Archived from the original on October 30, 2019. Retrieved October 30, 2019.

 Wagner, Kurt (May 8, 2018). "WhatsApp has a new boss: Chris Daniels, the guy who's been running Inteet.org". Recode. Vox Media. Archived from the original on October 18, 2018. Retrieved October 18, 2018.

 Metz, Cade (September 15, 2015). "Why WhatsApp Only Needs 50 Engineers for Its 900M Users". Wired. ISSN 1059-1028. Retrieved August 2, 2016.

 "WhatsApp: 9 praktische Funktionen für Profis" (به آلمانی). SOFTONIC INTERNATIONAL S.L. Retrieved 20 August 2013.

 "واتس اَپ برای همیشه رایگان شد". زومیت. April 17, 2018. Retrieved April 17, 2018.

 "Die mysteriöse Story von Whatsapp" (به آلمانی). Financial Times Deutschland. 2013. Archived from the original on 27 April 2012. Retrieved 20 August 2013.

 "The Quiet Mobile Giant: With 300M Active Users, WhatsApp Adds Voice Messaging". Dow Jones & Company Inc. 2013. Retrieved 20 August 2013.

 F., Alan (January 20, 2014). "WhatsApp handles more than 50 billion messages daily; figure might exceed daily SMS volume". Phone Arena. Retrieved April 17, 2018.

 «creativehipster.com- Facebook Buys Whatsapp for $16 Billion». بایگانی شده از اصلی در ۲۷ فوریه ۲۰۱۴. دریافت شده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۴.

 Welch, Chris (March 3, 2014). "Bill Gates is yet again the richest person in the world, according to Forbes". The Verge. Retrieved April 17, 2018.

 "WhatsApp gets nod for UPI payments through multi bank partnerships - Times of India". The Times of India. Retrieved 2017-07-11.

 ضرب الاجل یک ماهه اژه ای به وزارت ارتباطات برای مسدود کردن وایبر و واتس آپ خبرگزاری تابناک

 پیش شرط فیلتر نشدن واتس آپ و وایبر شهر خبر

 دستگیری ۱۱ نفر به اتهام توهین به خمینی از طریق ارسال پیامک های طنز کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران

 «تلکام نیوز». بایگانی شده از اصلی در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۶. دریافت شده در ۲ ژانویه ۲۰۱۶.

 مختاری، فاطمه (۳۱ شهریور ۱۳۹۹). «اختلال در دسترسی به نسخه تحت وب واتساپ در سراسر کشور». زومیت.

 "WhatsApp Security". WhatsApp.com. January 1, 1970. Retrieved April 17, 2018.

 دیو لی-خبرنگار فناوری آمریکای شمالی (۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۸). «کشف حمله با نرم افزار تجسسی به 'واتس اپ'». بی بی سی فارسی.

 پل داناهار-بی بی سی، واشینگتن (۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۸). «چرا جاسوسان واتس اپ ممکن است ایران را هدف گرفته باشند؟». بی بی سی فارسی.

 روری کتلان-جونز-خبرنگار فناوری بی بی سی (۱ خرداد ۱۳۹۸). «چه کسی در حال جاسوسی از شما است؟». بی بی سی فارسی.

پیوند به بیرون

وبگاه رسمی

ایران، عصر (۲۰۱۸-۱۲-۲۶). «محبوب ترین پیام رسان های دنیا به تفکیک کشور/واتس اپ در صدر». عصر ایران. دریافت شده در ۲۰۱۸-۱۲