پشت پرده مذاکرات هرمز از زبان آجورلو/ تهران با واشنگتن مذاکره مستقیم ندارد/عمان

سعید آجورلو، عضو کمیته رسانه‌ای تیم مذاکره‌کننده ایران، امروز (سه‌شنبه، ۱۳ مرداد) در گفت‌وگو با شبکه خبر، با اشاره به برداشت آمریکااز تحولات منطقه اظهار کرد: آمریکایی‌ها اساساً درکی از قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران ندارند. این قدرت نرم در کنار قدرت سختی که ایران در میدان از خود نشان داد، به قدرتی الهام‌بخش تبدیل شده است.

وی با اشاره به تجربه حمله آمریکا به عراق افزود: همان زمان نیز آمریکایی‌ها شناخت درستی از واقعیت‌های عراق نداشتند و تصور می‌کردند با حمله نظامی می‌توانند به‌صورت دستوری یک دولت همسو با خود را در این کشور مستقر کنند و به شریکی کاملاً همراه دست یابند؛ در حالی که عراق دارای پیشینه تمدنی، تاریخی و اجتماعی عمیقی است و روابط میان شیعیان ایران و عراق نیز روابطی ریشه‌دار، مستمر و مبتنی بر پیوندهای تاریخی است.

آجورلو ادامه داد: این واقعیت‌ها هیچ‌گاه در محاسبات آمریکا جایگاهی نداشت و امروز نیز بخشی از رفتارهای این کشور ناشی از همین ناتوانی در درک ابعاد مختلف قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران است.

عضو کمیته رسانه‌ای تیم مذاکره‌کننده ایران تأکید کرد: یکی دیگر از عوامل مؤثر در رفتارهای اخیر آمریکا، خشم این کشور از عملکرد مقاومت عراق در جریان جنگ چهل‌روزه است. آمریکایی‌ها تصور نمی‌کردند مقاومت عراق نیز بخشی از این نبرد باشد و در کنار جمهوری اسلامی ایران قرار گیرد؛ ازاین‌رو، واکنش مقاومت عراق برخلاف برآوردهای اولیه واشنگتن، معادلات آنها را تغییر داد.

آجورلو با اشاره به سیاست‌های عربستان سعودی در قبال عراق تصریح کرد: موضع عربستان نسبت به عراق نیز روشن است. این کشور از سال‌ها قبل تلاش کرده است به اشکال مختلف نفوذ خود را در عراق گسترش دهد و این روند همچنان ادامه دارد. در واقع، بخشی از این اقدامات با هدف مقابله با قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران و بخش دیگر با هدف مواجهه با جریان مقاومت در عراق دنبال می‌شود.

وی تأکید کرد: با این حال، واقعیت آن است که روندهای اجتماعی، سیاسی و تاریخی را نمی‌توان به‌سادگی دستکاری کرد. دولت‌هایی که برای چهار یا هشت سال در کاخ سفید مستقر می‌شوند، مقطعی هستند، اما روابط میان ملت‌های منطقه، پیوندهای تاریخی و واقعیت‌های اجتماعی ماندگار است.

عضو کمیته رسانه‌ای تیم مذاکره‌کننده ایران تأکید کرد: ما میزبان این منطقه هستیم و ملت‌های منطقه صاحبان اصلی این جغرافیا به شمار می‌روند؛ بنابراین، امکان دستکاری این واقعیات از بیرون وجود ندارد.

وی با اشاره به گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای درباره مذاکرات احتمالی ایران و عمان و برخی گزارش‌ها درباره نزدیک شدن تهران و مسقط به توافق، اظهار کرد: مبنای مذاکرات، ماده ۵ یادداشت تفاهم است؛ ماده‌ای که موضوع تنگه هرمز را به‌عنوان یکی از مسائل مهم و اساسی مورد توجه قرار داده است.

آجورلو با اشاره به گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای درباره مذاکرات ایران و عمان و برخی ادعاها مبنی بر نزدیک شدن تهران و مسقط به توافق، اظهار داشت: مبنای مذاکرات، ماده ۵ یادداشت تفاهم است. در این ماده، موضوع تنگه هرمز به‌عنوان یکی از مسائل مهم و اساسی مطرح شده است.

بنابر گفته آجورلو، از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران، طرف مقابل با باز کردن کریدور جنوبی، ماده ۵ یادداشت تفاهم را نقض کرد و ایران نیز بلافاصله واکنش متقابل نشان داد و ترافیک عبور و مرور را به وضعیت پیش از یادداشت تفاهم بازگرداند.

وی افزود: در آن مقطع، برخی این پرسش را مطرح می‌کردند که آیا جمهوری اسلامی ایران نسبت به این تفاهم دچار نوعی وابستگی شده و در برابر اقدامات طرف مقابل سکوت خواهد کرد یا با واقع‌بینی و قاطعیت از حقوق خود دفاع می‌کند. عملکرد ایران نشان داد که رویکرد دوم در دستور کار قرار دارد؛ به‌گونه‌ای که به محض باز شدن کریدور جنوبی و نقض ماده ۵، اقدام متقابل انجام شد و وضعیت عبور و مرور به شرایط پیش از یادداشت تفاهم بازگشت.