نامه علی مطهری به پزشکیان درباره حجاب؛ جزئیات

جناب آقای دکتر پزشکیان دامت برکاته

رئیس جمهور محترم

با اهداء سلام و آرزوی توفیق بیشتر برای دولت شما و تشکر از تأمین کالاهای اساسی در این شرایط سخت، هرچند توأم با گرانی، به عرض می‌رساند حتماً از وضع نامناسب پوشش برخی بانوان و آقایان در سطح جامعه آگاه هستید و با شناختی که از شما دارم حتماً از این وضع راضی نیستید. نقطه شروع کار این وضعیت، برخورد احساسی و به دور از آینده‌نگری دولت با قانون معروف به عفاف و حجاب بود، قانونی که امثال بنده هم معتقد بودیم برخی مواد آن برای قوه قضائیه و نیروی انتظامی مشکلاتی ایجاد می‌کند و اساساً نیاز به قانون به‌روز نیست و اگر نیاز است آن مواد باید از طریق لایحه دولت اصلاح شود. استدلالهای ضعیف دولت و شخص جناب‌عالی درباره نظارت دولت بر حجاب نیز مزید بر علت شد و این تلقی را در جامعه ایجاد کرد که مبحث پوشش اهمیت چندانی ندارد و دیگر نظارتی نخواهد بود و تا هر حدی می‌توان بی‌حجاب بود. استدلال اصلی جناب‌عالی این بود که این افراد باید قانع شوند و دولت وظیفه‌ای در این مسئله ندارد، در حالی که هردو جزء این استدلال باطل است، زیرا اولاً اکثر کسانی که رعایت نمی‌کنند فلسفه حجاب و عفاف را از بنده و جناب‌عالی بهتر می‌دانند ولی به علم خود عمل نمی‌کنند بلکه به میل و هوای نفس خود عمل می‌کنند، مانند پزشکی که ممکن است به تفصیل درباره مضرات سیگار صحبت کند و بعد سیگاری بر لب بگذارد و بگوید دوست دارم. فرضاً کسانی هم قانع نشوند باید به خاطر مصلحت جامعه و تحکیم بنیان خانواده‌ها رعایت کنند. ثانیاً وظیفه دولت اسلامی فقط تأمین معیشت مردم نیست، بلکه نسبت به اخلاق و رفتار و تربیت جامعه و حتی نسبت به ورود خرافات در عقاید مردم وظیفه دارد. دولت اسلامی در کنار روحانیت و معلمان آموزش و پرورش و استادان دانشگاه و صدا و سیما و پلیس، یکی از مربیان جامعه است و نسبت به اجرای احکام اسلام مسئول است. آن، دولت سکولار است که در این زمینه‌ها مسئولیتی برای خود قائل نیست. اما این که این بی‌تفاوتی و عدم نظارت را به حساب جنگ تحمیلی جاری بگذاریم درست نیست، زیرا هدف ما از جنگ در نهایت تحقق آرمانهای اسلامی است. دفاع از وطن هم در همین راستا قرار می‌گیرد. اینجا داستان آن مردی به یاد می‌آید که در جنگ صفین سؤالی درباره توحید از امیرالمؤمنین علیه‌‌السلام کرد و عده‌ای اعتراض کردند که الان چه وقت این حرفهاست؟ و حضرت پاسخ دادند که اساساً جنگ ما برای توحید است و پاسخ آن سؤال را دادند.

یکی از معاونان جناب‌عالی مبحث حجاب را داخل در حریم خصوصی بانوان بیان کرده بود. روشن است که حرف درستی نیست، زیرا این محور آثار مستقیم اجتماعی دارد و یک امر عمومی است و قابل قیاس با نماز و روزه و حج و مانند آن نیست. لازم است نگاه برخی همکارانتان اصلاح شود.

ذکر این نکته لازم است که برخلاف توقع دشمن که انتظار داشت بعد از حوادث سال ۱۴۰۱ اکثر بانوان ما پوشش اسلامی را کنار بگذارند، در روز جاری اکثریت قاطع بانوان کشور پوشش اسلامی را رعایت می‌کنند. سخن درباره موارد ناهنجاری است که به تازگیً در برخی نقاط کشور باب شده است که بخشی از آن سازماندهی‌شده است و بخشی ناشی از غربزدگی و خودباختگی نسبت به سبک زندگی غربی و بخشی هم ناشی از هوا و هوس.

اما راه حل این است که اولاً دولت حساسیت خود نسبت به این مبحث را اعلام کند به طوری که مردم بفهمند این مبحث برای دولت مهم است و نظارتی در کار خواهد بود. جناب‌عالی که ناخواسته برخی سخنانتان به عنوان رئیس جمهور موجب رواج بی‌حجابی شده است ـ و نمی‌خواهم در اینجا به آن بپردازم ـ در این مرحله وظیفه مضاعف دارید. این امر درصد قابل توجهی از این وضع را بهبود می‌بخشد.

ثانیاً محور پوشش اسلامی در ادارات دولتی نسبت به کارمندان و مراجعان و در دانشگاهها و مانند آن باید همچنان جدی گرفته شود و اگر کاستی‌هایی هست برطرف شود.

ثالثاً در سطح جامعه و خیابان فقط موارد ناهنجار مانند بدن‌نمایی، آستین کوتاه و استفاده از ساپورت به جای شلوار برای بانوان و استفاده از شلوارک برای آقایان به نحو نامحسوس تحت نظارت و تذکر قرار گیرد و البته نوع برخورد با کسانی که پس از تذکرات مکرر همچنان اصرار بر ترویج سبک زندگی غربی دارند می‌تواند در آیین‌نامه‌ای که توسط دولت تهیه می‌شود مشخص شود. مجلس هم در بخش نظارتی کار خود، در این زمینه وظیفه دارد و البته باید دست از قانون اخیر خود که مشکل‌زاست بردارد و اساساً نیازی به قانون تازه نیست. قوانین موجود دست دولت را باز گذاشته است.

خود بهتر می‌دانید که اجماع فقهاست که آن مرتبه از امر به معروف و نهی از منکر که مستلزم اعمال قدرت و قانون است وظیفه دولت اسلامی است و وظیفه مردم نیست. البته باید این کار را به افراد عاقل و مدبر و دور از رسانه بسپارید.

برخورد با موارد ویژه ناهنجار خواست اکثریت قاطع مردم حتی بسیاری از بی‌حجابهاست چون وضع فعلی را با سرعتی که پیش می‌رود خلاف سعادت دختران و پسران خود می‌دانند. شاید نظارت سختگیرانه به آن صورت که همه باید پوشش معیار را به طور دقیق رعایت کنند خواست اکثریت نباشد ولی نظارت بر این گونه موارد ناهنجار خواست اکثریت قاطع مردم است. خود بهتر می‌دانید که عدم نظارت بر این موارد منجر به روابط آزاد به جای ازدواج می‌شود و کشیده شدن جامعه به این وادی از یک سو، مساوی است با رفتن روحیه مقاومت و استقامت و شجاعت و سلحشوری از سوی دیگر.

البته تهیه طرح دقیق‌تر و جامع‌تر برای این محور کار مشکلی نیست. مهم اراده اجرای آن است.

در خاتمه برای حسن ختام، حدیثی را که در یادداشتهای استاد شهید آیت‌الله مطهری به نقل از پیغمبر اکرم(ص) آمده است ذکر می‌کنم. حضرت می‌فرمایند «وقتی گناهی مخفی بماند کسی را به جز گنهکار ضرر نمی‌رساند و اگر آشکار شود و از آن جلوگیری نکنند، برای همه مردم زیان دارد.» برای جناب‌عالی توفیق بیشتر الهی در مسئولیت خطیری که به عهده گرفته‌اید از خدای متعال مسئلت می‌کنم.

با تقدیم احترام

علی مطهری

بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده خبرهای منتشر شده رسانه‌های رسمی کشور است.