پناهگاه های متنوع حقیقی ها

دنیای اقتصاد : ورود ۲۶۵ همت پول سرمایه‌گذاران حقیقی به چهار ابزار اصلی بازار سرمایه از ابتدای سال، از توزیع سرمایه میان گزینه‌های مختلف سرمایه‌گذاری حکایت دارد؛ سهام و صندوق‌های سهامی با جذب ۹۲همت، در صدر مقاصد پول حقیقی‌ها قرار گرفته‌اند.

 علی عبدالمحمدی:  تحلیل جریان ورود پول سرمایه‌گذاران حقیقی به ابزارهای مختلف بازار سرمایه از ابتدای سال جاری، از تنوع رویکرد آنها برای حفظ ارزش دارایی‌ها در برابر تورم و متناسب با میزان ریسک‌پذیری حکایت دارد. تحلیل خالص جریان پول در چهار گروه اصلی دارایی‌های موردتحلیل مشخص می‌کند که سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی با جذب ۹۲همت پول از سمت حقیقی‌ها در صدر قرار گرفته‌اند. صندوق‌های طلا نیز با ورود ۸۷همت پول، جایگاه دوم را به خود اختصاص داده‌اند؛ درحالی‌که صندوق‌های درآمد ثابت و صندوق‌های نقره به‌ ترتیب میزبان ۶۸ و ۱۸همت پول از سوی حقیقی‌ها بوده‌اند.

ورود پول به تمامی این ابزارها حاکی از آن است که سرمایه‌گذاران حقیقی برای مدیریت دارایی‌های خود، تنها به یک کلاس دارایی بسنده نکرده‌اند و متناسب با ترجیحات سرمایه‌گذاری خود، سرمایه خود را میان گزینه‌های مختلف با درجات متفاوت ریسک و بازدهی توزیع کرده‌اند. با این حال، سهام و صندوق‌های سهامی به پشتوانه بازدهی قابل‌توجه خود در سال جاری، توانسته‌اند بیشترین میزان جذب پول حقیقی‌ها را به ثبت برسانند. یکی از متغیرهای مهم اثرگذار بر رفتار سرمایه‌گذاران در اقتصاد ایران، انتظارات تورمی است. هنگامی که خانوارها و فعالان اقتصادی انتظار دارند سطح عمومی نرخ‌ها در آینده صعود یابد، نگهداری دارایی به شکل نقد با هزینه فرصت بیشتری همراه می‌شود. در چنین شرایطی، بخشی از سرمایه‌گذاران تلاش می‌کنند با انتقال دارایی‌های خود به گزینه‌هایی که فرصت حفظ ارزش پول یا کسب بازدهی بالاتر را دارند، از کم شدن قدرت سفارش دارایی‌هایشان جلوگیری کنند. بازار سرمایه نیز به واسطه برخورداری از ابزارهای متنوع، فرصت انتخاب میان گزینه‌های مختلف سرمایه‌گذاری را در اختیار این گروه قرار می‌دهد. 

تزریق حدود ۲۶۵همت پول از سوی حقیقی‌ها به سهام و صندوق‌های سهامی، صندوق‌های طلا، صندوق‌های درآمد ثابت و صندوق‌های نقره از ابتدای سال جاری را می‌توان در چارچوب همین تلاش برای مدیریت دارایی‌ها ارزیابی کرد. البته ورود پول به این ابزارها لزوما به معنای برخورداری همه سرمایه‌گذاران از انگیزه یکسان نیست؛ زیرا افق زمانی سرمایه‌گذاری، انتظارات از بازدهی، میزان تحمل ریسک و نیاز به نقدشوندگی می‌تواند در انتخاب هر ابزار نقش داشته باشد.  با این حال، جذب سرمایه توسط هر چهار گروه حاکی از آن است که تقاضای سرمایه‌گذاری به یک بازار یا یک نوع دارایی محدود نمانده است. در فضایی که انتظارات تورمی بر تصمیم‌های اقتصادی سایه می‌اندازد، انتخاب میان دارایی‌ها به مقایسه بازدهی مورد انتظار و ریسک‌های احتمالی آنها وابسته می‌شود. برخی سرمایه‌گذاران ممکن است بازدهی بالقوه بالاتر را در اولویت قرار دهند و برخی دیگر، ثبات نسبی ارزش دارایی و کم شدن نوسانات را مهم‌تر بدانند. تنوع ابزارهای موجود در بازار سرمایه این فرصت را فراهم می‌کند که هر گروه متناسب با ترجیحات خود، مسیر متفاوتی را برای مدیریت دارایی‌هایش انتخاب کند.

در میان چهار گروه ارزیابی‌شده، سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی با جذب ۹۲همت پول از سمت حقیقی‌ها در رتبه نخست قرار گرفته‌اند. این جایگاه در شرایطی به بورس اختصاص یافته است که بازار سهام در سال جاری بازدهی قابل‌توجهی را به ثبت رسانده و بخشی از سرمایه‌گذاران را به بازگشت به این بازار ترغیب کرده است. از سوی دیگر، قرار گرفتن سهام در صدر جذب پول را می‌توان در ارتباط با انتظارات سرمایه‌گذاران از ظرفیت ادامه رشد نرخ‌ها و تلاش برای جبران عقب‌ماندگی‌های احتمالی این بازار نسبت به سایر گزینه‌های سرمایه‌گذاری تحلیل کرد. بازار سهام به دلیل ماهیت ریسکی خود، فرصت بهره‌مندی از رشد سودآوری شرکت‌ها، تغییر انتظارات نسبت به نحوه عملکرد بنگاه‌ها و تعدیل ارزش دارایی‌های بورسی را فراهم می‌کند؛ اما در مقابل، در معرض نوسانات ارزشی و دگرگونی‌ها ناگهانی انتظارات نیز قرار دارد. بنابراین، ورود پول حقیقی‌ها به سهام را نباید به‌تنهایی نشانه کم شدن ریسک این بازار یا تضمین تداوم بازدهی آن تلقی کرد.  آنچه اهمیت دارد، کیفیت این جریان سرمایه و نحوه توزیع آن میان صنایع و نمادهای مختلف است.

از سوی دیگر باید توجه داشت که ورود پول به سهام و صندوق‌های سهامی، در کنار رشد شاخص‌ها، زمانی می‌تواند به تقویت پایدار بازار منجر شود که با بهبود تقاضا در بخش گسترده‌ای از نمادها همراه باشد. تمرکز جریان پول در گروهی محدود از سهم‌ها ممکن است تصویری متفاوت از وضعیت کلی بازار ارائه کند. از این رو، ارزیابی همزمان خالص ورود پول، ارزش معاملات خرد، گستردگی رشد نرخ‌ها و نحوه عملکرد صنایع مختلف برای ارزیابی جایگاه بورس در رقابت میان دارایی‌ها ضرورت دارد.  با وجود این ملاحظات، صدرنشینی بورس در جذب پول حقیقی‌ها مشخص می‌کند که بخشی از سرمایه‌گذاران همچنان ظرفیت‌های این بازار را برای کسب بازدهی و حفظ ارزش دارایی‌های خود قابل‌توجه ارزیابی می‌کنند. در واقع، بازدهی ثبت‌شده در سال جاری توانسته است بار دیگر توجه سرمایه‌گذاران را به سهام جلب کند؛ هرچند پایداری این توجه به چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها و شرایط عمومی اقتصاد نیز وابسته خواهد بود.

صندوق‌های طلا با جذب ۸۷همت پول از سمت سرمایه‌گذاران حقیقی از ابتدای سال، فاصله اندکی با سهام و صندوق‌های سهامی دارند. این میزان ورود پول بیانگر است که دارایی‌های مبتنی بر طلا همچنان جایگاه مهمی در سبد سرمایه‌گذاری حقیقی‌ها دارند. طلا در اقتصاد ایران علاوه بر نقش سنتی خود به‌عنوان ابزار سرمایه‌گذاری، به دلیل ارتباط با نرخ ارز و نرخ جهانی فلز زرد، مورد توجه افرادی قرار می‌گیرد که نگران افت ارزش پول ملی هستند. صندوق‌های طلا نیز توانایی سرمایه‌گذاری در این دارایی را از مسیر بازار سرمایه فراهم می‌کنند؛ هرچند ارزش واحدهای آنها می‌تواند تحت‌تاثیر تحولات نرخ طلا، نرخ ارز و شرایط معاملاتی صندوق نوسان کند. در سوی دیگر، صندوق‌های درآمد ثابت با جذب ۶۸همت پول از سمت حقیقی‌ها قرار دارند. ورود سرمایه به این صندوق‌ها در کنار استقبال از سهام و طلا، از تمایل بخشی از سرمایه‌گذاران به نگهداری دارایی در ابزارهایی با نوسانات عموما کمتر حکایت دارد. این صندوق‌ها برای افرادی که به دنبال جریان بازدهی باثبات‌تر و مدیریت ریسک هستند، می‌توانند گزینه‌ای برای تخصیص بخشی از سبد سرمایه‌گذاری باشند. البته بازدهی آنها نیز باید در مقایسه با تورم و سایر فرصت‌های سرمایه‌گذاری ارزیابی شود؛ زیرا ثبات نسبی ارزش اسمی دارایی لزوما به معنای حفظ قدرت تهیه آن نیست. 

صندوق‌های نقره نیز با جذب ۱۸همت پول از سمت حقیقی‌ها، سهمی از جریان سرمایه امسال را به خود اختصاص داده‌اند. این صندوق‌ها در مقایسه با ابزارهای مبتنی بر سهام و طلا، کلاس دارایی نوپاتری در بازار سرمایه ایران به شمار می‌روند و ورود پول به آنها می‌تواند نشانه‌ای از گسترش دامنه انتخاب سرمایه‌گذاران باشد. نقره به دلیل برخورداری از کاربردهای صنعتی در کنار تقاضای سرمایه‌گذاری، خصوصیت‌های متفاوتی نسبت به طلا دارد و ممکن است تحت‌تاثیر متغیرهای دیگری نیز قرار گیرد. با این حال، نوپا بودن این ابزارها و تفاوت شرایط معاملاتی آنها ایجاب می‌کند که سرمایه‌گذاران علاوه بر بازدهی احتمالی، به ریسک نوسان ارزش و نقدشوندگی نیز توجه کنند. در مجموع، ورود پول حقیقی‌ها به چهار گروه دارایی حاکی از آن است که سرمایه‌گذاران برای مواجهه با انتظارات تورمی، رویکردی یکسان در پیش نگرفته‌اند. سهام با جذب ۹۲همت در صدر قرار دارد، صندوق‌های طلا ۸۷همت و صندوق‌های درآمد ثابت ۶۸همت پول جذب کرده‌اند و صندوق‌های نقره نیز با ۱۸همت، بخشی از تقاضا را به خود اختصاص داده‌اند. این ترکیب، همزمانی تمایل به کسب بازدهی در دارایی‌های ریسکی و توجه به گزینه‌های دفاعی‌تر را منعکس می‌کند؛ رویکردی که تداوم آن به تغییر انتظارات تورمی، بازدهی نسبی بازارها و ارزیابی سرمایه‌گذاران از ریسک‌های پیش‌ رو وابسته خواهد بود.