میانجیگری در فضای مه آلود پیونگ یانگ

رامین پرتو

تحولات تازه شبه‌جزیره کره حاکی از آن است معادلات سیاسی و امنیتی شرق آسیا وارد مرحله‌ای حساس شده است؛ مرحله‌ای که در آن، هم‌زمان با صعود تحرکات نظامی کره شمالی و جنوبی، نشانه‌هایی از تلاش بازیگران بین‌المللی برای احیای کانال‌های دیپلماتیک با پیونگ‌یانگ مشاهده می‌شود. در این میان، تصمیم سوئیس برای بازگشایی دفتر دیپلماتیک خود در پایتخت کره شمالی پس از بیش از شش سال وقفه، اهمیت ویژه‌ای دارد. سفر ایگنازیو کاسیس، وزیر امور خارجه سوئیس، به پیونگ‌یانگ و حضور او در مراسم بازگشایی این دفتر را نمی‌توان صرفاً اقدامی تشریفاتی دانست؛ به‌ویژه آنکه این تحول در شرایطی اتفاق افتاده که تنش‌های نظامی دو کره رشد یافته و دونالد ترامپ نیز بار دیگر از تمایل خود برای گفت‌وگو با کیم جونگ اون سخن گفته است. پرسش اصلی این است که آیا بازگشت سوئیس به عرصه دیپلماسی کره شمالی ناشی از سیاست مستقل برن است یا می‌تواند بخشی از تلاش‌های گسترده‌تر برای بازگرداندن پیونگ‌یانگ به میز مذاکرات باشد؟

بازگشت سوئیس به پیونگ‌یانگ 

دولت سوئیس در اواخر اکتبر بیان کرد ایگنازیو کاسیس برای انجام مذاکرات سیاسی و حضور در مراسم بازگشایی دفتر دیپلماتیک این کشور به کره شمالی سفر خواهد کرد. این سفر از ۲۹ اکتبر آغاز شد و مراسم رسمی افتتاح دفتر در ۳۰ اکتبر برگزار شد و کاسیس با انتشار عکس‌های از مراسم افتتاحیه در شبکه اجتماعی ایکس، این اقدام را فصل تازهی در حضور سوئیس در پیونگ‌یانگ و گامی عملی برای تقویت گفت‌وگوی مستقیم با کره شمالی توصیف کرد.

اهمیت این تحول زمانی روشن‌تر می‌شود که به سابقه حضور سوئیس در کره شمالی توجه کنیم. برن از سال ۱۹۹۷ دفتری برای همکاری‌های بشردوستانه و توسعه‌ای در پیونگ‌یانگ داشت که عمدتاً در زمینه کشاورزی و کمک‌های انسانی فعالیت می‌کرد اما این دفتر در مارس ۲۰۲۰ و هم‌زمان با محدودیت‌های ناشی از همه‌گیری کرونا تعطیل شد. اکنون اما ماهیت حضور نوین سوئیس متفاوت است. دفتر تازه مأموریت سیاسی و دیپلماتیک دارد و هدف اصلی آن تسهیل ارتباط مستقیم با مقام‌های کره شمالی و پشتیبانی از مذاکرات دوجانبه است.

بازگشایی دفتر سوئیس می‌تواند برای واشنگتن اهمیت داشته باشد، چراکه ایالات متحده و کره شمالی از سال ۲۰۱۹ و پس از شکست نشست هانوی نتوانسته‌اند مذاکرات هسته‌ای خود را به مسیر مؤثری بازگردانند و به همین دلیل احتمال دارد که سوئیس به یک مجرای دیپلماتیک میان این دو تبدیل شود