تغییر برند روغن موتور دریایی؛ تست سازگاری و خطر ژل شدن

راهنمای عملی برای مهندسان دریایی، ناخدایان و مدیران ناوگان

بیشتر وقت‌ها دلیل تغییر برند روغن موتور دریایی جامعاً عادی است:موجودی برند قبلی تمام شده، نرخ تغییر کرده، ناوگان به بندر دیگری رفته یا سازنده موتور فهرست روغن مجاز را به‌روز کرده است. مشکل این نیست که برند عوض می‌شود؛ مشکل وقتی پیش می‌آید که بدون تحلیل سازگاری انجام شود.

من می‌خواهم در این مقاله تبیین دهم چه چیزی را قبل از تغییر برند باید ارزیابی کرد، تست سازگاری چیست و بعد از تغییر با چه نشانه‌هایی باید مواظب بود.

پاسخ کوتاه:بستگی دارد. روغن‌های مختلف روغن پایه و بسته افزودنی متفاوتی دارند. برخی روغن‌ها با هم سازگارند و برخی نه. در بدترین حالت، افزودنی‌های ناسازگار ممکن است با هم واکنش دهند و رسوب یا ژل ایجاد کنند که فیلتر را مسدود می‌کند و مجاری روغن را تنگ می‌سازد. این خطر هرچند در بیشتر موارد پیش نمی‌آید، اما وقتی پیش بیاید، هزینه‌اش بالاست.

به همین دلیل نمی‌شود گفت «همه روغن‌ها با هم کار می‌کنند» و نه می‌شود گفت «هیچ‌وقت نباید با هم مخلوط شوند». منطقی‌ترین راه، ارزیابی سازگاری قبل از تغییر است.

اگر همه این موارد مطابقت داشته باشند، احتمال مشکل به‌شدت نزول می‌یابد. اما همچنان بهتر است با آنالیز حاصل را بسنجید.

امن‌ترین راه، تخلیه مفصل روغن قبلی و پر کردن با روغن تازه است. تغییر فیلتر را هم از یاد نبرید. نگهداری دقیق روش تخلیه و شستشو را سازنده مشخص می‌کند.

در موتورهایی که مصرف روغن می‌کنند، برخی ناوگان‌ها روغن تازه را به تدریج وارد می‌کنند. این روش مخلوط شدن را تدریجی می‌کند، ولی اگر سازگاری تحلیل نشده باشد، مشکل را فقط به تعویق می‌اندازد. حتماً با نمونه‌گیری متوالی ترکیب را دنبال کنید.

گاهی مجبور می‌شوید با همان روغنی که در بندر پیدا می‌شود کار کنید. این‌جا اولویت با مطابقت گرید، TBN و تاییدیه است. بعد از آن، یک نمونه روغن را زودتر به آزمایشگاه بفرستید تا بدانید روغن مخلوط رفتار درستی دارد.

تست سازگاری آزمایشی است که در آزمایشگاه انجام می‌شود. نمونه‌ای از روغن قبلی و روغن نوین را با نسبت‌های مختلف با هم مخلوط می‌کنند و ارزیابی می‌کنند که آیا رسوب، ژل، کف یا تغییر خاصیت روغن ایجاد می‌شود یا نه. روش دقیق و تفسیر خروجی با آزمایشگاه و کارشناس فنی است؛ ما این‌جا نیمی از ماجرا را بیان می‌دهیم، نه روش اجرایی آن را.

اگر ناوگان شما چند موتور مشابه دارد، بهتر است از یک موتور ابتدا کنید و بعد از حاصل مطمئن، برند را در بقیه هم تغییر دهید.

اگر هر کدام از این‌ها را دیدید، موتور را با دقت تحلیل کنید و با کارشناس فنی مشاوره بگیرید. نشانه منفرد لزوماً نشانه مشکل بزرگ نیست، اما تکرار آن نشانه هشدار است.

اگر به جای برند قبلی به شل، موبیل، توتال، گالف، کسترول یا محصولات داخلی مثل پارس‌اویل، ایرانول و بهران نگاه می‌کنید، نام دقیق محصول و گرید را با دیتاشیت تطبیق دهید و از تأمین‌کننده بپرسید محصول تازه با محصول فعلی شما چه تفاوتی دارد. مشخصات برندهایی که می‌توانند جایگزین باشند را می‌توانید در صفحه مشاهده محصولات روغن دریایی مرور کنید و با دفترچه موتورتان تطبیق دهید.

باز هم تأکید می‌کنیم:اسم برند تضمین سازگاری با روغن قبلی نیست. دو برند معتبر هم ممکن است با هم ناسازگار باشند، و برعکس. ملاک، مشخصات و برآیند آنالیز است.

تغییر برند روغن موتور دریایی ممکن است و بسیار هم رایج است، اما باید منطقی انجام شود. ابتدا سازگاری نوع، گرید، TBN و تاییدیه را مرور کنید، سپس روش تغییر (مفصل، تدریجی یا اضطراری) را انتخاب کنید و بعد از تغییر، نمونه‌گیری را زودتر انجام دهید. اگر در هر مرحله شک داشتید، قبل از ادامه، از کارشناس فنی مشورت بگیرید.

۱. آیا می‌توان دو برند روغن دریایی را با هم مخلوط کرد؟ بستگی به سازگاری آن‌ها دارد. بدون مرور سازگاری و تایید سازنده مخلوط نکنید.

۲. ژل شدن روغن چه زمانی اتفاق می‌افتد؟ وقتی افزودنی‌های ناسازگار با هم واکنش بدهند ممکن است رسوب یا ژل ایجاد شود. این خطر با مرور سازگاری قبل از تغییر نزول می‌یابد.

۳. آیا برای تغییر برند حتماً باید تخلیه مفصل انجام داد؟ بسته به توصیه سازنده موتور و خروجی مرور سازگاری دارد. تخلیه مفصل معمولاً امن‌ترین گزینه است.

۴. بعد از تغییر برند کی نمونه بفرستم؟ بهتر است زودتر از نوبت معمول نمونه‌گیری شود و روند شاخص‌ها با قبل مقایسه شود.

۵. اگر برند مورد نظر موجود نباشد چه کنم؟ معادل را با مشخصات فنی مقایسه کنید، نه با اسم، و با کارشناس فنی مشورت کنید.

پترو تجهیز روانکاران صدرا