انویدیا پاشنه آشیل دولت ترامپ؟

طبق گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-حسین موسوی: دموکرات‌های کنگره آمریکا روز پنجشنبه تحقیقاتی را درباره نحوه مدیریت فروش‌رسانی تراشه‌های انویدیا به چین از سوی دولت دونالد ترامپ آغاز کردند. این اتفاق در همان روزی رخ داد که انویدیا جن سن هوانگ، مدیرعامل خود را برکنار کرد. هوانگ نیز موافقت کرده است در برابر گروه دیگری از کمیته‌های کنگره که تحت رهبری جمهوری‌خواهان فعالیت می‌کنند، شهادت دهد.

هوانگ پس از اعتراف به داشتن رابطه خارج از چارچوب ازدواج با زنی که به جاسوسی برای چین متهم شده، از شرکتی که خود بنیان گذاشته بود کنار گذاشته شد. او از آن زمان با اتهام‌های دیگری درباره داشتن روابط خارج از ازدواج با کارکنان انویدیا نیز روبه‌رو شده است.

آلیس هوانگ، زنی که به جاسوسی برای چین متهم شده، از مدیران اجرایی مگاسپید، یکی از مشتریان انویدیا، بوده است. مقام‌های آمریکایی مظنون‌اند این شرکت مستقر در سنگاپور به انتقال تراشه‌های پیشرفته انویدیا به چین کمک کرده باشد.

تحقیقات دموکرات‌ها به ابتکار ریچارد نیل، نماینده دموکرات ایالت ماساچوست و ارشدترین عضو دموکرات کمیته راه و روش مجلس نمایندگان، و ران وایدن، سناتور دموکرات ایالت اورگن و ارشدترین عضو دموکرات کمیته مالی سنا، آغاز شده است. با توجه به اینکه دموکرات‌ها در اقلیت کنگره قرار دارند، می‌توانند پرسش‌هایی مطرح کنند، اما اختیار قانونی برای وادار کردن دولت به پاسخ‌گویی ندارند.

این دو قانون‌گذار در نامه‌ای مفصل و تند به هاوارد لاتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، خواستار حفظ اسناد و مدارک مربوط به توافقی شده‌اند که از نظر آن‌ها مشکوک و به ادعایشان غیرقانونی است.

در این نامه، سازوکار توافق چنین تشریح شده است: دونالد ترامپ با ارائه تراشه‌های H۲۰۰ انویدیا به چین موافقت کرد، مشروط بر اینکه این تراشه‌ها که در تایوان تولید می‌شوند، ابتدا به آمریکا ارسال شوند. پس از ورود محموله‌ها به خاک آمریکا، ترامپ تعرفه‌ای بر آن‌ها اعمال کرد؛ اقدامی که به گفته نویسندگان نامه، «عملا به معنای برداشتن سهمی از عرضه انویدیا به چین از طریق نظامی شبیه مالیات صادراتی و ظاهرا مغایر با قانون اساسی آمریکا» بود. پس از آن، وزارت بازرگانی به ریاست لاتنیک مجوز صادرات این تراشه‌ها را صادر کرد.

البته توافق ترامپ و انویدیا برای تقسیم درآمد حاصل از فروش‌رسانی تراشه‌ها مبحثی پنهانی نبود. آسوشیتدپرس در اوت ۲۰۲۵ خبر داده بود که انویدیا و AMD هر دو موافقت کرده‌اند ۱۵ درصد از درآمد حاصل از فروش‌رسانی تراشه‌های خود به چین را به دولت آمریکا اختصاص دهند تا بتوانند مجوز صادرات دریافت کنند.

با این حال، نامه دموکرات‌ها این پرسش را مطرح می‌کند که چرا لاتنیک حتی پس از آنکه ظاهرا نهادهای گزارش‌های آمریکا او را از ظن جاسوسی آلیس هوانگ و رابطه او با جن سن هوانگ مطلع کرده بودند، همچنان به مگاسپید اجازه خریداری تراشه داده است.

این نمایندگان در ادامه خواستار تبیین درباره صدور مجوز سفارش تراشه‌های انویدیا برای شرکت‌های دیگری در آسیا شده‌اند؛ شرکت‌هایی که به ادعای آن‌ها، «هیچ حضور فیزیکی در نشانی‌های ثبت‌شده خود نداشته‌اند». بنابراین، محور تحقیقات صرفا انویدیا و هوانگ نیست، بلکه کارایی دولت ترامپ را نیز هدف قرار داده است.

در بخش دیگری از نامه، دموکرات‌ها به کمک‌های مالی انویدیا به پروژه‌های ترامپ پرداخته‌اند و پرسیده‌اند این کمک‌ها چه نقشی در تصمیم‌های دولت داشته است. آن‌ها یادآوری کرده‌اند که توافق صادراتی پس از اطلاع ترامپ از «موقعیت آسیب‌پذیر هوانگ» به دلیل رابطه با یک جاسوس احتمالی و علاوه بر این پس از کمک ۲۶ میلیون دلاری انویدیا به پروژه‌های ترامپ، از جمله ساخت سالن رقص کاخ سفید، به تصویب رسیده است.

به نظر می‌رسد نمایندگان دموکرات در پی روشن شدن این محور هستند که آیا ترامپ از اطلاع خود درباره رابطه هوانگ برای گرفتن کمک‌های مالی از انویدیا استفاده کرده است یا خیر.

نکته جالب اینکه ترامپ در مصاحبه‌ای با برنامه «۶۰ دقیقه» که یکشنبه پخش شد، به تهدید یکی از مدیران ناشناس شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی از سوی خود و اعضای دولتش اشاره کرد. او گفت پس از تهدید این مدیر به زندان، رفتار او جامعا تغییر کرد.

تحقیقات تازه کنگره درباره عرضه تراشه‌های انویدیا به چین و مناسبات این شرکت با ترامپ، دومین تحقیقاتی است که از زمان افشای رابطه هوانگ با جاسوس احتمالی چین آغاز می‌شود. تحقیقات نخست را گروهی تحت رهبری جمهوری‌خواهان هدایت می‌کند که متشکل از مقام‌های ارشد کمیته منتخب مجلس نمایندگان درباره حزب کمونیست چین، کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان و کمیته شرح مجلس است.

این گروه از هوانگ خواسته بود برای ادای شهادت در جلسه‌ای غیرعلنی حاضر شود و تهدید کرده بود در صورت خودداری او از حضور داوطلبانه، احضاریه رسمی صادر خواهد کرد. هوانگ روز پنجشنبه و پس از کناره‌گیری از مدیریت انویدیا، با حضور در این جلسه و شهادت در برابر کنگره موافقت کرد.