نوع و شدت ناهنجاری های دندانی زمان مناسب شروع درمان ارتودنسی را مشخص می کند ، به این نکته مهم توجه کنید که بهترین زمان برای آغاز درمان ارتودنسی دندان سال های قبل از بلوغ می باشد ؛ چرا که در این دوران می توان از رشد کودک و نوجوان برای درمان بهتر ناهنجاری ها کمک گرفت. دکتر فرزین اصلانی ، بهترین متخصص ارتودنسی کرد در همین رابطه می گوید برای درمان ناهنجاری های دندانی محدودیت سنی وجود ندارد و افراد می توانند در هر سنی برای درمان مراجعه کنند اما بهتر است بدانید که دوره طلایی سن ارتودنسی دندان حوالی سن 12 سالگی می باشد و بر اساس توصیه ارتودنتیست های آمریکا بهترین سن برای معاینه توسط ارتودنتیست سن 7 سالگی می باشد.
باید به افرادی که نگران از دست دادن زمان برای درمان ارتودنسی هستند بگوییم که سن تقویمی برای درمان ارتودنسی اهمیت ندارد بلکه سن جسمی فرد حائز اهمیت می باشد ، به این معنا که رشد و بلوغ افراد مشخص می کند که چه زمانی برای درمان ارتودنسی آن ها مناسب می باشد.
مهمترین عامل در تشخیص طول درمان و سن ارتودنسی دندان ، نوع و شدت ناهنجاری های دندانی می باشد. عموما طول درمان بیماران با ناهنجاری های شدیدتر بیش از بیماران دیگر است. قابل ذکر است هرچه ناهنجاری های فکی از جمله چفت نشدن دندان ها بر روی هم ، جلو یا عقب بودن فک بالا یا پایین ، نهفته بودن دندان ها و غیره بیشتر باشد باعث طولانی تر شدن دوره درمانی می شود. در صورت کم بودن ناهنجاری های دندان ، درمان ارتودنسی حدود یک سال طول می کشد.
مراحل و سن ارتودنسی دندان با توجه به شدت بهم ریختگی به سه بخش ارتودنسی قبل از جراحی فک ، جراحی فک و ارتودنسی بعد از جراحی فک تقسیم می شود. در ارتودنسی قبل از جراحی زیبایی فک نامرتبی های دندان رفع می شود و دندان ها در وضعیت صحیح خود قرار می گیرند ، این مرحله ارتودنسی دنان باعث می شود که جراح فک در حین جراحی به راحتی بتواند فکین را در موقعیت صحیح قرار دهد. پس از انجام جراحی فک و گذراندن دوره نقاهت جراحی فک بیمار برای اینکه وضعیت دندان هایش تثبیت شود مجدد ارتودنسی دندان انجام می دهد. مدت زمان ارتودنسی در مرحله اول حدود 12 الی 18 ماه می شود ولی در دوره دوم ارتودنسی این مدت کمتر می باشد.
در صورتی که بیمار در طول درمان ارتودنسی از دندان های خود مراقبت کند هیچ عارضه ای برای او ایجاد نخواهد شد.
به صورت کلی اگر ارتودنسی در سنین پایین تر انجام شود ، می توان ادامه رشد دندان ها و همچنین وضعیت فک را کنترل و بررسی نمود. اما به مرور زمان و محکم شدن فک ، امکان جابجایی و تغییر وضعیت فک به کمک دستگاه ارتودنسی وجود ندارد و در چنین شرایطی تنها راه اصلاح و درمان ناهنجاری های مربوط به فک ، عمل جراحی می باشد. بنابراین می توان گفت بله ، با انجام ارتودنسی در زمان درست و سنین کمتر می توان از انجام جراحی فک در بسیاری از موارد بی نیاز شد.
خوب است این نکته را بدانید که عدم چینش و توازن دندان ها نه تنها در زیبایی و ظاهر تاثیرات منفی دارد ؛ بلکه موجب ایجاد فشار به سایر دندان ها می شود و مشکلات بسیاری را ایجاد می کند. در صورتی که دندان ها به صورت منظم و عمودی کنار هم قرار می گیرند ، به تاج دندان و ریشه ها کمترین فشار و نیرو وارد می شود که این مسئله خود طول عمر دندان ها را افزایش می دهد. در صورتی که یک دندان نسبت به سایر دندان ها در جهت و زاویه نامناسبی قرار داشته باشد ، تحت تاثیر فشار قرار گرفته و این مسئله سبب تخریب بافت ریشه دندان ، شکسته شدن و سایر مشکلات می شود. بنابراین با درمان درست و به موقع در سنین پایین می توان به کمک ارتودنسی در کرج از برزو مشکلات این چنینی پیشگیری نمود و طول عمر دندان ها را افزایش داد. از طرف دیگر نگهداری و حفظ بهداشت دهان و دندان ها در کنار ارتودنسی برای سلامت دندان ها از اهمیت بالایی برخوردار است.
میزان رشد فک و دندان ها با افزایش سن ، کاهش پیدا می کند و سپس متوقف می شود و دندان ها و فک در مستحکم ترین حالت خود قرار می گیرند. به همین دلیل است که اگر درمان در سنین بالا انجام شود ، طول درمان ارتودنسی افزایش پیدا کرده و میزان بازدهی نیز کمتر خواهد شد. این در حالی است که اگر ارتودنسی دندان ها در سن پایین تر انجام شود که هنوز فک و دندان ها در حال رشد هستند ، به مراتب نتایج بهتری از درمان حاصل می شود و طول درمان نیز کوتاه تر خواهد شد. بنابراین دور از انتظار نیست که سن ارتودنسی دندان ، در تعیین طول بازه درمانی تاثیر گذار می باشد. از طرفی باید دقت داشت که در کنار سن ، مواردی مثل نوع و شدت ناهنجاری ، مراقبت ها و رعایت بهداشت فردی از دیگر موارد مهم و تاثیر گذار در نتیجه گیری و تعیین بازه زمانی درمان هستند. از دیگر نگرانی های افراد در خصوص بازگشت نتایج است که لازم است بدانید وقتی شرایط دندان ها در هر سنی به کمک ارتودنسی پایدار شود ، به هیچ عنوان به ناهنجاری قبلی باز نخواهد گشت.