سیاست نیلوبلاگ تکxadفرزندی نیلوبلاگ چین از سال ۱۹۷۹ تا ۲۰۱۵ اجرا شد و به چنان بخش مهمی از تاریخ و فرهنگ این کشور تبدیل گردید که در سرتاسر جهان شناخته و مسلم فرض میxadشود. نانفو وانگ با ملت تک فرزندی نیلوبلاگ نقاب از چهرهxad تاریخ فاجعهxadبار این قانون برمیدارد.
کارگردان با همکاری جیالینگ ژانگ، به بررسی سالxadهای سرشار از آزار و اذیت و ترس و وحشت گستردهxad ناشی از اجرای این قانون توسط حکومت میxadپردازد. این فیلم با استفاده از یک لنز شخصی قابل توجه، بازتابxadهای تبلیغات هدفمند بر نسلxadهای مختلف خانوادهxadها را بررسی میxadنماید. اثر انباشتگی، برداشتی به وجود آورد که تأثیرات مخرب آن همچنان در فراسوی مرزهای چین احساس میxadشود.
وانگ در اولین فیلم خود به نام «گنجشک ولگرد» با موضوع یک پروندهxad تجاوز به کودک، به کاوش در سیستم دادگستری ناکارآمد کشور پرداخت اما در دومین مستند نیلوبلاگ خود «من، توی دیگر هستم»، داستان زندگی مرد بیxadخانمان جوانی در آمریکا را دنبال کرد. او در «ملت تک فرزندی نیلوبلاگ» در یک صداگذاری فوقxadالعاده، با ترکیب یک موضوع بزرگ و مهم با دیدگاه شخصی خودش، هر دو سبک را با هم ادغام میxadکند. وانگ که حالا مادر یک نوزاد است، در پسxadزمینهxad کودکی خود، به آیندهxad کودک متولد آمریکایش میxadاندیشد.
او که در یک روستا بزرگ شده، یک برادر دارد و داشتن این برادر را مدیون استثنایی در سیاست نیلوبلاگ تکxadفرزندی نیلوبلاگ است که به خانوادهxadهای ساکن مناطق غیرشهری اجازه میxadدهد دو فرزند داشته باشند به شرط اینکه فرزندان پنج سال فاصلهxad سنی داشته باشند. اما اجرای سختگیرانهxad قانون خانوادههای تکxadفرزندی در کشور و معرفی آن به عنوان سبک زندگی ایدهxadآل، به این معنا بود که والدین او همچنان ناچار بودند تحت فشار پیامدهای وخیم این سیاست نیلوبلاگ زندگی کنند.
او با مصاحبه با خانوادهxad خود درمیxadیابد پس از اینکه مادرش اولین فرزند خود را به دنیا میxadآورد مقامات روستا سعی میxadکنند وی را عقیم کنند. او از این سرنوشت میxadگریزد اما سایر خانوادهxadها به اندازهxad او خوش شانس نبودند و وانگ از داستان ناگوار زنانی پرده برمیxadدارد که به اجبار تن به عملهای جراحی غیرحرفهxadای داده و زندگی خود را نابود کردند.
حتی در موارد هولناکxadتری، جنینxadها سقط شدند، کودکان توقیف و رها شدند و در برخی موارد، به یتیمxadخانهxadهای سرتاسر جهان فروخته شدند. وانگ داستانxadهای شخصی بسیاری از آشنایان خود، از جمله سالمندان سوگوار روستا، را با یکدیگر ترکیب میxadکند و شواهد واضح و دردناکی از این جراحیxadها را فاش میxadنماید.
همینxadها به تنهایی برای ساخت یک مستند نیلوبلاگ تکانxadدهنده کافی هستند اما «ملت تک فرزندی» با گذر از این آسیبxadهای روحی و روانی، به بررسی تأثیر آنxadها بر کودکان گمxadشدهxadای میxadپردازد که به کشورهای دیگر فرستاده شدهxadاند. یکی از تأثیرگذارترین بخشxadهای فیلم حول اقدامات برایان و لانگ لان استای دور میxadزند که با استفاده از فناوریxadهای پیچیده برای برگرداندن کودکان به فرزندی پذیرفته شدهxad چینی به والدین واقعیxadشان تلاش میxadکنند و در این مسیر، حقایق دردناکی دربارهxad خانوادهxadهای از هم پاشیده شده را آشکار میxadکنند.
در حالی که وانگ از بررسی مسألهxad خانوادهxad خود به زمینهxad گستردهxadتر این قانون تغییر جهت میxadدهد، «ملت تک فرزندی» مطالب زیادی برای گفتن دارد و گاهی زیر بار وزن رویدادهای تاریخی کمر خم میxadکند. خوشبختانه، کارگردانان روند چابک فیلم را حفظ کرده و با صداگذاری سرزندهxad وانگ، عناصر متفاوت تیم را دور هم جمع نموده و به افشاگری سازشxadناپذیری دست میxadزنند.
مستند ملت تک فرزندی افشاگری میکنددر نهایت، این سیاست به نقطهxad شروعی برای بررسی تبعیض جنسیتی نهان در خانوادهxad سنتی وانگ تبدیل میxadشود. او با استفاده از عکسxadها و دیگر اسناد آرشیوی فراوان دیگر، به ما نشان میxadدهد که پدربزرگش هرگز در عکسxadهایی که با او میxadانداخته، ژست نمیxadگرفته و فقط مردان خانواده را منشاء غرور و افتخار میxadدانسته؛ حالا وقتی وانگ تلاش میxadکند با پدربزرگش ارتباط برقرار کند، با برخورد بیxadعلاقه و سرد او روبهxadرو میشود و پدربزرگش توضیح میxadدهد که ازدواج وانگ به این معناست که او دیگر جزئی از یک خانوادهxad دیگر است. وانگ در چنین برخوردهایی، ندرتاً در قاب دوربین قرار میxadگیرد و در عوض جایی پشت دوربین میایستد و تماشاگران را در چشمxadانداز متناقض خود سهیم میxadکند.
این افشای دردناک به گرایشxadهای جنسیتی موجود در جامعه اشاره میxadکند که منجر به بسیاری از پروندهxadهای دردناک رها کردن نوزادان دختر، از جمله چندین مورد در خانوادهxad خود وانگ، شده است. او با اینکه با چرب xadزبانی تلاش میxadکند خویشاوندان خود را راضی کند از گذشته حرف بزنند اما لحن متهمکنندهxadای به خود نمیxadگیرد؛ آنxadها که در چنگال تبلیغات هدفدار و وحشت زندگی میxadکنند، وادار به انجام اقدامات افراطی وحشتناکی شدهxadاند. اما وانگ حاضر نمیxadشود مسئولیتی را بپذیرد که بسیاری از افراد نزدیکش را شکنجه میxadکند. او میxadگوید «وقتی همهxad تصمیمxadهای مهم زندگی برای ما گرفته شدهxadاند، به سختی میxadتوان مسئولیت عواقب آنxadها را پذیرفت.»
«ملت تک فرزندی» در ترکیب زیرکانهxadای از گزارشxadهای فرهنگی و باورهای فردی، موفق میxadشود دههxadها رویداد گزارشxadنشده را در یک روایت دلپذیر بگنجاند که حتی برای تماشاگرانی که هیچگونه آگاهی از تاریخ این سیاست ندارند هم قابل دسترسی باشد. با قرار دادن پوسترها و موسیقی که برای تقویت استانداردهای سرکوبگرانهxad کشور برای زندگی خانوادگی طراحی شدهxadاند، وانگ از سیستم پیچیدهxadای رونمایی میxadکند که او و بسیاری دیگر را وادار کرده است در تمام دوران جوانی و اوایل بزرگسالی خود این محدودیتxadها را تحمل کنند.
موسیقی مالیخولیایی فیلم با رویکرد فکری وانگ هماهنگ است: او موفق میxadشود از رویدادهای دردناک دوران کودکی خود را صحبت کند بدون اینکه سایر حوادث هولناکxadتر، از جمله جزئیات سقط جنینxadها و کودکxadکشیxadهای اجباری، را به حاشیه بکشد. از یک جهت، او یکی از کودکان خوشxadشانس بوده و با اینکه فیلم دقیقاً برداشتی مثبتxadاندیشانه ندارد اما تا حدی به تطهیر روحی اشاره دارد: وانگ گذشتهxad خود را میپذیرد و به آیندهxad بهتری برای نو رسیدهxad خانوادهxad خود میxadاندیشد.
اما او آنقدر عاقل هست که اذعان کند مشکلات چین در سال ۲۰۱۵ تمام نشدهxadاند. پافشاری این کشور بر کنترل همهxad زوایای زندگی مردم همچنان شهروندان این کشور را آزار میxadدهد، و تبدیل قانون تک فرزندی به قانون دو فرزندی دورهxad جدیدی از تبلیغات هدفدار را آغاز کرده است. پایان غمxadانگیز «ملت تک فرزندی» این احساس را به تماشاگر میxadدهد که با اینکه بخش ناراحتxadکنندهxadای از تاریخ چین به پایان رسیده است اما بخش ناراحتکنندهxad بعدی شروع شده است.
مترجم: مرضیه سلیمی
کپی برداری و نقل این مطلب تنها با ذکر نام بلاگ سینمامارکت جایز می باشد.