در این صفحه میتوانید تمام مطالب مرتبط با «مولوی» را مشاهده کنید. آخرین مقالات و منابع در دسترس هستند.
خلاصه مطالبی که در این صفحه می خوانید : شرح عرفانی مثنوی مولوی . برگه ی سیـــصـد و نود و هشتم جزء اول از دفتر دوم و شرح عرفانی مثنوی مولوی . برگه ی سیـــصـد و نود و ششم جزء اول از دفتر دوم و شرح عرفانی مثنوی مولوی . برگه ی سیـــصـد و نود و هفتم جزء اول از دفتر دوم و شرح عرفانی مثنوی مولوی . برگه ی سیـــصـد و نود وچهارم جزء اول از دفتر دوم و شرح عرفانی مثنوی مولوی . برگه ی سیـــصـد و نود و پنجم جزء اول از دفتر دوم و شرح عرفانی مثنوی مولوی . برگه ی سیـــصـد و نود و دوّم جزء اول از دفتر دوم و شرح عرفانی مثنوی مولوی . برگه ی سیـــصـد و نو
با استفاده از لینک های زبر می توانید به مطالب مورد نظر خود در سایت
مطالب برگزیده دسترسی پیدا کنید
روشنیّ عقلهــــا از فکــــــــرتم انفطــــارِ آسمان از فطــــــرتم (1163/2) بازم و حیران شـــود در من هما چُغد کــــه بود تا بداند سرّ ما؟ (1164/2) شه برای من ز زندان یاد کــــرد صد هزاران بسته را آزاد کــــرد (1165/2) یک دمم با جغدها دمساز کـــرد از دم من جغدها را باز کــــــرد (1166/2) ای خنک جغدی که در پرواز من فهم کــرد از نیک بختی راز من (1167/2) در من آویــــزیذ تا نازان شـــوید گر چه جغدانید،شهبازان شوید (1168/2) آنکـــه باشـد با چنان شاهی حبیب هر...
ادامه مطلب مشرق خورشید برجِ قیرگون آفتابِ ما ز مشـــرق ها برون (1109/2) مشـــــرقِ او نسبتِ ذرّاتِ او نه برآمد، نه فرو شُــد ذاتِ او (1110/2) ما کــه واپس ماندِ ذرّاتِ وییم در دو عالم آفتـــــابِ بی فَییم (1111/2) باز گِردِ شمس می گـــردم عجب هم ز فرّ شمس باشد این سبب (1112/2) شمس باشد بر سببها مُطّلع هم ازو حَبلِ ســــببها منقطع (1113/2) صـــــد هزاران بار ببریدم امید از کـــه از شمس این شما باور کنـید؟ (1114/2) تو مرا باور مکن کـــــــز آفتاب صـبر دارم من و یا ماهی...
ادامه مطلب آنکه او باشــــــد حسودِ آفتاب و آنکه می رنجد ز بودِ آفتـــاب (1131/2) اینت درد بی دوا کــور است آه اینت افتاده اَبَد در قعــــــرِ چاه (1132/2) نفی خورشـــیدِ ازل بایستِ او کی برآید این مــــــرادِ او بگو؟ (1133/2) باز آن باشد کـه باز آید به شاه بازِ کورست آنکه شد گم کرده راه (1134/2) راه را گم کـــرد و در ویران فتاد باز در ویران بَرِ چُغدان فتــــــاد (1135/2) او همیشه نورست از نورِ رِضـا لیک کورش کــرد سرهنگِ قضا (1136/2) خاک در چشمش زد و از راه...
ادامه مطلب کی کند دل خوش به حیلتهایِ کَش آنکــــه بیند حیلۀ حق بر سرش؟ (1057/2) او درون دام و دامی می نهـــــد جانِ تو نی آن جَهَد،نی این جهد (1058/2) گـــــــــر بروید،ور بریزد صد گیاه عاقبت بــــــــر روید آن کِشتۀ اِله (1059/2) کشت نو کارنــــــد بر کَشتِ نخست این دوم فانیست و آن اوّل دُرُســــــت (1060/2) تخم اوّل کامل و بگـــزیده است تخم ثانی فاسـد و پوسیده است (1061/2) کسانی که تدبیرهای خداوند را درک کرده اند و آنرا بر حیله های خود غالب می بیننـد هیچ وقت بر...
ادامه مطلب دل زِ هَر یاری غذائی می خورد دل زِ هَر علمی صفائی می بَرَد (1091/2) صورتِ هر آدمی چون کاســه ایست چشم از معنیّ او حسّاســه ایست (1092/2) از لقایِ هـر کسی چیزی خوری وز قِرانِ هـــــر قرین چیزی بَری (1093/2) چون ستاره با ستاره شــد قرین لایقِ هر دو اثر زایـــــــــــد یقین (1094/2) چون قِرِان مرد و زن زاید بشـــــر وز قِرانِ سنگ و آهن شـد شَرَر (1095/2) وز قِرانِ خاک با بارانهــــــــــــــــا میوه ها و سبزه و ریحانهـــــــــا (1096/2) وز قِرانِ...
ادامه مطلب گفت پس از گفتِ من مقصود چیست؟ چون تو میدانی که آنچه بود چیست (995/2) گفت شه حِکمت در اظهارِ جهــان آنکــــــــه دانست برون آید عیان (996/2) آنچه می دانست تا پیدا نکــــــــرد بر جهــــان ننهاد رنجِ طَلق و درد (997/2) یک زمان بی کار نتوانی نشســـت تا بَدی یا نیکیی از تو نَجَســــت (998/2) این تقاضاهایِ کار از بهـــــــــــرِ آن شـــد موکََّل تا شود سِرّت عیان (999/2) پس کَلابۀ تن کجا ساکن شـــــود؟ چون سـرِ رشتۀ ضمیرش می کشد (1000/2) تاسۀ تو شـــــــد نشانِ...
ادامه مطلب گر به صورت می روی،کوهی بشکل در بزرگی هست صد چندان کــه لعل (1028/2) هم به صـــورت دست و پا و پَشمِ تو هست صد چندان کــه نقشِ چشم تو (1029/2) لیک پوشیده نباشـــــد بر تو این کز همه اعضا دو چشم آمد گزین (1930/2) از یک اندیشه کــــه آید در درون صد جهان گــــــردد به یک دم سرنگون (1031/2) جسمِ سلطان گــر به صورت یک بود صـــد هزاران لشکرش در پی دَوَد (1032/2) اگر به ظاهر و صورت توجه داری و بدنبال ظاهر بزرگ و سترک هستی ، و کوه کــــه از نظر شکل بزرگ تر هست و...
ادامه مطلب چیست اصل و مایــــۀ هر پیشه یی جز خیال و جز عَرَض و اندیشه یی؟ (970/2) حمله اجزایِ جهان را بی غَرَض در نگر، حاصل نشد جــــــز از عَرَض (971/2) اولِ فکر آخِـــر آمــــــــد در عمل بُبیتِ عـــــــــــــالَم چنان دان در ازل (972/2) میوه ها در فکــــــــرِ دل اوّل بُوَد در عمل ظاهر به آخر می شـد می شود (973/2) چون عمل کردی، شــــجر بنشاندی اندر آخِر حــــــــــــــرفِ اوّل خواندی (974/2) گـرچه شاخ و برگ و بیخش اوّلست آن همه از بهــــــــرِ میوه مُرسَلست...
ادامه مطلب نوح از آن گوهر کـــه برخوردار بود در هوایِ بحـــــــرِ جان دُربار بود (914/2) جانِ ابراهــــــــیم از آن انوارِ زًَفت بی حَذَر در شعله هایِ نار رفت (915/2) چونکــه اسماعیل در جویَش فتاد پیشِ دشنه آبدارش سَــــر نهاد (916/2) جان داوود از شعاعش گــرم شد آهن اندر دست بافش نرم شـد (917/2) چون سلیمان بُد وصالش را رضَیع دیو گشتش بنده فرمان و مطیع (918/2) در قضا یعقوب چون بنهاد سَــــــر چشم روشن کـرد از بویِ پسـر (919/2) یوسفِ مَه رو چون دید آن آفتـــاب شـد چنان...
ادامه مطلب شاه گفت اکــــنون از آنِ خود بگـو چنـــــــــد گویی آنِ این و آنِ او؟ (940/2) تو چه داری و چه حاصل کـرده ای از تَکِ دریا چــــــــه دُر آورده ای؟ (941/2) روزِ مـرگ این حسّ تو باطل شـود نورِ جان داری کــه یارِ دل شـود؟ (942/2) در لَحَـد کین چشم را خاک آکـــند هست آنچه گور را روشن کُـند؟ (943/2) آن زمان کـــه دست و پایت بر دِرَد پرّ و بالت هست تا جان بـر پرد؟ (944/2) آن زمان که این جانِ حیوانی نماند جانِ باقی بایدت بر جا نشــــاند (945/2) شاه به غلام گند...
ادامه مطلب جود جمله از عوضها دیـــــــدنست پس عوض دیدن ضِدِ ترسیدنست (899/2) بُخــــــــل نادیــــــدن بود اَعواض را شـــــــــــاد دارد دیدِ دُر خُوّاض را (900/2) پس به عالم هیچ کس نَبود بخــیل زانکـــه کس چیزی نبازد بی بدیل (901/2) پس سخا از چشم آمد نه ز دست دید دارد کار،جز بینا نَرَســــــــــت (902/2) اُعواض جمع عوض بمعنی پاداش . خُوّاض بمعنی بسیار فرورونده در آب . جود و جوانمردی دیدن این پاداش هاست و بُخل هم نادیدن آنهاست و لذا دیدن پاداش ، ضد زوال و کم شدن مال...
ادامه مطلب روشنیئی کــــــــو حیاتِ اوّلست رنجِ جان و فـــــتنۀ این احولست (827/2) احولیها اندک اندک کم شـــــــود چون ز هفصد بگــذرد،او یَم شود (838/2) آتشی کــه اصلاحِ آهن یا زرست کی صلاحِ آبی و سـیبِ تَرَست؟ (829/2) سیب و آبی خامیی دارد خفیــف نی چو آهن تابشی خواهـــــد لطیف (830/2) لیک آهن را لطیف آن شـعله هاست کو جَـــــذوبِ تابشِ آن اژدهاست (831/2) هست آن آهن فقیرِ سخت کَش زیرِ پُتک و آتش او ســـــــــرخ و خَوش (832/2) حاجبِ آتش بُوَد بی واســـــــطه در دلِ آتش...
ادامه مطلب چشم کژ کــــردی،دو دیدی قرصِ ماه چون سئوالست این نظـــــر در اشتباه (856/2) راست گــــــردان چشم را در ماهتاب تا یکی بینی تو مَــــه را نَک جواب (857/2) فکرتت که:کــژ مبین ، نیکو نگـــر هست هم نور و شعاع آن گهــــر (858/2) هر جوابی کان ز گوش آید به دل چشم گفت از من شـنو،آن را بهل (859/2) گوش دلاله ست و چشم اهلِ وصـال چشم صاحب حال و گوش اصحـــــــــابِ قال (860/2) در شنودِ گوش تبـــــــدیلِ صفات در عیانِ دیده هـــــــــــا تبدیلِ ذات (861/2) بَهَلَ فعل...
ادامه مطلب کور را قسمت خیالِ غم فزاست بهرۀ چشم این خیالاتِ فناست (724/2) حرفِ قرآن را ضریران معدننــــــد خــــــر نبینند و به پالان بر زنند (725/2) چون تو بینائی پیِ خر رَو کـه جَست چنـــد پالان دوزی ای پالان پرست؟ (726/2) خر چو هست،آید یقین پالان تـرا کم نگردد نان،چو باشد جان ترا (727/2) نابینای باطنی را نصیب خیالی است که اندوه می افزاید چونکــــه از نابودی هستی موهوم خود اندوه داد ولی نصیب بینای باطنی خیالات فنای در " یکی " است ....
ادامه مطلب رُو به هستی داشت فرعونِ عَـنود لاجرم از کارگاهش کــــــور بــود (766/2) لاجرم می خواست تبـــــــدیلِ قَدَر تا قضا را باز گـــــــــــردانــد زِ دَر (767/2) خود قضا بر سبلِتِ آن حیله مـــــند زیرِ لب می کــــرد هر دم ریش خنـد (768/2) صد هزاران طفل کُشت او بی گناه تا بگــــــــــردد حُکم و تقدیـرِ اِله (769/2) تا کــــــــــه موسیّ نبی ناید برون کرد در گردن هزاران ظلم و خون (770/2) آن همه خون کـــرد و موسی زاده شد وز برای قهرِ او آماده شـــــــــــد (771/2)...
ادامه مطلب چون غلام هندوی کو کین کَشَد از ستیزۀ خواجه خود را می کُشَد (798/2) سرنگون می افتـــــد از بامِ سرا تا زیانی کرده باشــد خواجه را (799/2) گـــر شود بیمار دشمن با طبیب ور کنـــد کودک عداوت با ادیب (800/2) در حقیقت ره زنِ جانِ خودنــــــد راهِ عقل و جانِ خود را خود زدنــــد (801/2) گازُری گـــــر خشم گیرد ز آفتاب ماهیی گر خشم گیــــرد ز آب (802/2) تو یکی بنگــر کــــــــرا دارد زیان عاقبت که بود سیاه اختــــر از آن؟ (803/2)...
ادامه مطلب از ســـــرِ تقصیر آن صوفی رمـه خـــر فروشی در گرفتنــــد آن همه (521/2) کــز ضرورت هست مُداری مباح بس فسادی کـز ضرورت شد صلاح (522/2) هم در آن دم آن خرک بفروختند لوت آوردند و شمع افروخــــــــــتند (523/2) ولوله افـــــتاد انـــدر خانقـــــــه کامشبان لوت و سماعست و شَرَه (524/2) تقصیر در بیت 521 همانند بیت 519 و مراد خطاکار است . مباح بمعنی جایز . صلاح بمعنی روا و درست . لوت به معنی غذای گوشتی که در میان نان قرار داده شــــود ....
ادامه مطلب و آن غریمان هم به انکـــار و جُحود رُو به شیخ آورده کین باری چــــه بود؟ (411/2) مالِ ما خوردی،مظالم می بَری از چه بود این ظلمِ دیگر بر سَری؟ (412/2) تا نماز دیگـر آن کودک گریست شیخ دیده بَست و در وی ننگــــریست (413/2) شیخ فارغ از جفــــا و از خلاف در کشیده رویِ چون مَه در لحــاف (414/2) با ازل خوش،با اجل خوش،شادکام فارغ از تشفیع و گفتِ خاص و عام (415/2) غریمان بمعنی طلبکاران . جُحود بمعنی انکار ، ناسپاسی ، تکذیب ....
ادامه مطلب ما که کورانه عصاهـــا می زنیم لاجـــــــرم قندیل ها را بشکنیم (436/2) ما چو کُرّان نا شنیده یک خطاب هـرزه گویان از قیاسِ خود جواب (437/2) ما ز موسی پنــــد نگرفتیم کــو گشت از انکارِ خِضـــــری زرد رُو (438/2) با چنان چشمی کـــه بالا می شــــتافت نورِ چشمش آسمان را می شکافت (439/2) کــرده با چشمت تعصّب موسیا از حماقت چشمِ موشِ آســــــیا (440/2) قندیل بمعنی پایه چراغ . کورانه عصا زدن به این دلیل است کــه وسیله ی تمیز دادن موانع پیش رو برای نابینا عصا زدن...
ادامه مطلب لیک بیــــــــــگارِ تنِ پُر استخوان بر دلِ عیسی منه تو هــــر زمان (453/2) همچو آن ابله انــــــــدر داستان ذکـــــــــــرِ او کردیم بهرِ داستان (454/2) زندگیّ تن مجـــو از عیسی ات کامِ فرعونی مخواه از موسی ات (455/2) بر دلِ خود کم نِه اندیشۀ معاش عیش کم ناید، تو بــر درگاه باش (456/2) این بدن خــــــــرگاه آمد روح را یا مثالِ کَشتیی مــــــــــــر نوح را (457/2) تُرک چون باشد ، بیابد خَرگهی خاصه چون باشــــد عزیز درگهی (458/2) در مورذد بیت 458 کریم زمانی...
ادامه مطلب منبعِ گفتارِ این ســـــــــوزی بُود و آن مقلّد کهـــــــنه آموزی بُود (496/2) هین مشو غرّه بدان گفتِ حزین بار بر گاوست و بر گردون حنین (497/2) هم مقلّدنیست محــروم از ثواب نوحه گر را مُزد باشد در حساب (498/2) غرّه بمعنی بی هوده امید داشتن . گردون بمعنای چرخ . حنین به معنای فریاد از روی اندوه و یا شادی . ثواب یعنی پاداش کار . منبع گفتار آن محقق از رنج کشیدن برای درک حقیقت است امّا آن مقلد سخن کهـــــــــنه آموخته ای است که تقلید وار بیان شده ، تو ای سالک بی...
ادامه مطلب گفت آن شیر،ای مسیحا این شکار بود خالص از بـــــــــــــرای اعتبار (470/2) گـــــر مرا روزی بُدی اندر جهان خود چه کارستی مرا با مُردگان؟ (471/2) این ســــزایِ آنکه یابد آبِ صاف همچو خَـــر در جُو بمیزد از گزاف (472/2) گــــــر بداند قیمتِ آن جوی خر او به جایِ پا نهـــــد در جوی سَر (473/2) خالص به معنی بدون شـــائبه . اعتبار بمعنی توجه و عنایت . بمیزد یعنی ادرار کــــند . گزاف بمعنی بی هوده .گزاف بمعنی بی هودگی و نادانی ....
ادامه مطلب صوفی از ره مانده بود و شد دراز خوابها می دید با چشم فـــــــراز (220/2) کان خرش در چنگِ گرگی مانــده بود پاره ها از پُشت و رانش می ربود (221/2) گفت لاحول این چــــه مالیخولیاست ای عجب آن خادمِ مشفق کجــاست؟ (222/2) چشم فراز، مراد این است که با چشم باز خواب می دید ( برخی از شـــــارحان نظیر کریم زمانی نوشته:" چشمان بسته " ، در حالی که به نظر این حقیر با چشمان بســــته صحیح نبوده هر چند که با چشم فراز هم بمعنی با چشم بسته است و هم با چشم باز و مــــراد...
ادامه مطلب گمان بردنِ کاروانیان که بهیمـۀ صوفی رنجورست (1) چونکه صوفی بر نشست و شد روان رُو در افتادن گرفت او هــــــر زمان (244/2) هـــــــــر زمانش خلق بر می داشتند جمله رنجورش همی پنداشــــتند (245/2) آن یکی گوشش همی پیچید سـخت و آن دگـــــر در زیرِ گامش جست لَخت (246/2) و آن دگر در نعلِ او می جُست سنگ و آن دگر در چشمِ او می دید زنگ (247/2) چون که صوفی بر خر سوار شد و روانه گردید، خر، هــر لحظه به هنگام راه رفتن از جلو بر روی زمین می افتاد و هر مرتبه مردم کمک می...
ادامه مطلب تا تو تن را چرب و شـیرین می دهی جوهـــرِ خود را نبینی فربهی (265/2) گــــر میانِ مُشک تن را جا شود روزِ مِردن گَندِ او پیدا شـــــود (266/2) مُشک را بر تن مزن، بر دل بمال مُشک چه بود؟ نام پاکِ ذوالجلال (267/2) جوهر همان گوهراست که در عربی گ وجود ندارد . ذوالجلال بمعنی خداوند . تا زمانی که ببدنت می رسی و چرب و شیرین باو میرسانی و تن خاکی خود را با شهوات و تمایلات نفسانی چرب و شیرین می پروری نخواهی توانست ذات خود را ببینی همیشه چاق و فربهی، حال اگر این تن...
ادامه مطلب حق فرســــــــتاد انبیا را با ورق تا گــــــــزید این دانه ها بر طَبَقَ (285/2) پیش از یشان ما همه یکسـان بُدیم کس ندانستی کـــــــه ما نیک و بَدیم (286/2) قلب و نیکو در جهان بودی روان چون هــــــمه شب بود و ما چون شب روان (287/2) تا بـــرآمــــد آفتــــــــاب انبـــــیا گفت ای غِش دور شو، صافی بیا (288/2) خداوند پیامبران را با دستورات الهی فرستاد تا دانه های نیک ، انسان های پارسـا و نیکو را انتخاب و تتفکیک نمایند و الی قبل از آن چون میزانی نبود تا کسی...
ادامه مطلب او جمیلست و مُحِبّ لِلجَمـــــــال کی جوانِ نو گــزیند پیـــــــرِ زال؟ (79/2) خوب خوبی را کند جذب این بدان طَیبّـــــــات و طَیبّین بر وَی بخوان (80/2) در جهان هر چیز چیزی جذب کرد گَرم گرمی را کشید و سرد سرد (81/2) قسمِ باطل باطلان را می کشــند باقیان از باقیان هم ســر خوشند (82/2) ناریان را مــــــر ناریان را چاذب اند نوریان مـــــــر نوریان را طالب اند (83/1) مولانا با بهره از حدیث " همانا خداوند زیباست و زیبائی را دوست دارد" دلِ حسام الدین را که پس از...
ادامه مطلب چشمِ من چون سُـرمه دید از ذوالجلال خــانۀ هستیست نه خـــانۀ خیال (109/2) تا یکی مو باشـد از تو پیشِ چشم در خیالت گوهری باشد چو یَشم (110/2) یَشم را آنگـــــــه شناسی از گهر کــــــــز خیالِ خود کنی کُلّی عَبَر (111/2) یک حکایت بشنو ای گوهر شناس تا بدانی تو عــــــــیان را از قیاس (112/2) عَبَــر بمعنی عبور کردن و گذشتن و رد شدن است . سُرمه در چشم کشیدن برای تقویت بینائی سودمند است و مولانا " سُرمه دید از ذوالجلال " را به مفهوم دریافت نور الهی بـکار برده تا...
ادامه مطلب زانکــــــــه فرزین بندها داند بسی کــه بگیرد در گلویت چون خسی (132/2) در گلو مانـَــــد خسِ او ســـــــالها چیست آن خس؟مِهرِ جاه و مالها (133/2) مال خس باشد،چوهست ای بی ثبات در گلویت مانعِ آبِ حیــــــــــــــات (134/2) گـــــر بَـــرَد مالت عـــدوّی پر فنی ره زنی را بــــرده باشــــد ره زنی (135/2) فرزین بند به معنی :" اصطلاحی در شطرنج"(1) . و اصولاً بمعنی مات شدن است . در این اصطلاح فرزین (وزیر) که دارای پشتیبان است مانع پیشروی مهره حریف شــــــده و شاه...
ادامه مطلب گفت حق اِدبار اگــر اِدبار جوست خارِ روییده جـزای کَشتِ اوست (153/2) آنکــــــــه تخمِ خار کارد در جهان هان و هان او را مجو در گلسِتان (154/2) گر گُلی گیرد به کف،خاری شـود ور سویِ یاری رود،ماری شـــود (155/2) کیمیایِ زهر و مارست آن شقی بـــــر خلاف کیمیایِ متّــــــــقی (156/2) در مقابل پرسش عیسی ، خداوند گفت: بدبخت و سیاه روز اگـــر بدبختی را جستجو می کند به این دلیل ایت که با نادانی و شقاوت نتیجه ی عمل خود را دریافت می کند کــه خار روئـیده شده کیفر کشت...
ادامه مطلب